Về việc viết bài Hội thảo khoa học cấp Quốc gia “Di sản văn hóa địa phương – Động lực phát triển không gian đô thị sáng tạo”
Khoa Đô thị học, Trường Đại học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) tổ chức Hội thảo khoa học “Di sản văn hóa địa phương – Động lực phát triển không gian đô thị sáng tạo”. Hội thảo hướng đến các mục tiêu:
- Tạo sự kết nối giữa di sản văn hóa địa phương và phát triển không gian đô thị sáng tạo, trong đó quy hoạch đô thị được định hướng theo hướng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đây không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn mà còn là cơ hội để nâng cao bản sắc và sức hấp dẫn của đô thị thông qua các yếu tố văn hóa đặc thù;
- Tăng cường nhận thức về tầm quan trọng và vai trò của di sản văn hóa địa phương trong việc định hình và phát triển không gian đô thị sáng tạo. Di sản không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá, mà còn là nền tảng xây dựng bản sắc đô thị độc đáo, góp phần nâng cao giá trị kinh tế, văn hóa và xã hội;
- Tăng cường vai trò của trường đại học trong việc nghiên cứu và ứng dụng, thông qua thúc đẩy hợp tác đa bên giữa các tổ chức học thuật, chính quyền địa phương và cộng đồng. Các hoạt động này góp phần phát triển các không gian đô thị sáng tạo, mang tính ứng dụng cao, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn và phù hợp với bối cảnh xã hội hiện đại;
- Nâng cao năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực di sản văn hóa và đô thị hóa. Điều này bao gồm việc xây dựng một nền tảng học thuật vững chắc kết hợp với các giải pháp thực tiễn, nhằm đảm bảo sự bảo tồn lâu dài và phát triển bền vững của các đô thị;
- Khuyến khích sinh viên và giảng viên tham gia sâu hơn vào các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng di sản văn hóa vào thực tiễn, từ đó nuôi dưỡng tư duy sáng tạo và trách nhiệm xã hội.
- Thời gian, địa điểm, hình thức tổ chức
- Thời gian tổ chức (dự kiến): ngày 14 tháng 11 năm 2025 (thứ Sáu);
- Địa điểm tổ chức: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh;
- Hình thức tổ chức: trực tiếp.
- Nội dung của Hội thảo
Hội thảo khoa học “Di sản văn hóa địa phương – Động lực phát triển không gian đô thị sáng tạo” tập trung vào những chủ đề sau:
- Nội dung 1: Vai trò của di sản văn hóa trong quy hoạch đô thị sáng tạo
Di sản văn hóa địa phương, bao gồm cả vật thể và phi vật thể, không chỉ là kho báu lưu giữ giá trị lịch sử và nghệ thuật mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc hình thành bản sắc đặc trưng của mỗi đô thị. Với vị thế là biểu tượng văn hóa, tinh thần của cộng đồng, di sản văn hóa là nền tảng vững chắc để xây dựng các không gian đô thị sáng tạo, nơi truyền thống được hòa quyện với sự đổi mới để tạo nên sự khác biệt và sức hấp dẫn độc đáo.
Trong quy hoạch đô thị sáng tạo, di sản văn hóa không chỉ là nguồn cảm hứng mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững. Những thành phố điển hình như Paris (Pháp), Kyoto (Nhật Bản) và Medellín (Colombia) đã minh chứng rằng việc bảo tồn và khai thác giá trị di sản một cách khéo léo có thể tạo ra không gian sáng tạo, vừa giữ được linh hồn truyền thống, vừa khơi dậy sự đổi mới mạnh mẽ trong nghệ thuật, kiến trúc và đời sống đô thị. Những mô hình này là bài học quý giá cho việc phát triển các đô thị sáng tạo ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.…
- Nội dung 2: Thực trạng bảo tồn di sản văn hóa trong bối cảnh đô thị hóa
Quá trình đô thị hóa nhanh chóng đang đặt di sản văn hóa trước nhiều thách thức nghiêm trọng. Sự xung đột giữa bảo tồn và phát triển thường dẫn đến mai một giá trị di sản, phá hủy không gian lịch sử và làm gia tăng bất đồng lợi ích trong quy hoạch. Tại Việt Nam, các đô thị như Hà Nội, Hội An, và Huế đối mặt với nguy cơ mất mát di sản do áp lực phát triển không ngừng, cùng với những hạn chế về cơ chế pháp lý, nguồn lực kinh tế và ý thức cộng đồng. Để cân bằng giữa bảo tồn và phát triển, quy hoạch đô thị cần tích hợp di sản văn hóa làm trung tâm, thông qua việc phân vùng bảo tồn, thiết kế không gian hài hòa và áp dụng các công cụ quản lý hiện đại. Đây là giải pháp quan trọng để bảo vệ giá trị văn hóa, đồng thời hỗ trợ sự phát triển bền vững của các đô thị.
- Nội dung 3: Di sản văn hóa như động lực phát triển đô thị sáng tạo
Di sản văn hóa là nguồn cảm hứng quan trọng, thúc đẩy sự đổi mới trong các lĩnh vực nghệ thuật, công nghệ và phát triển bền vững, trở thành nền tảng xây dựng đô thị sáng tạo. Các đô thị sáng tạo được định hình bởi không gian khuyến khích sự đổi mới, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
Trong thực tiễn, việc khai thác di sản văn hóa làm động lực sáng tạo được thể hiện qua nhiều cách tiếp cận đa dạng. Các không gian nghệ thuật công cộng, phố đi bộ văn hóa hay chợ sáng tạo mang lại sự kết nối giữa truyền thống và hiện đại. Công nghệ tiên tiến như thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) giúp tái hiện không gian lịch sử, mang lại trải nghiệm mới mẻ và sống động cho công chúng. Bên cạnh đó, các sự kiện văn hóa sáng tạo được tổ chức thường xuyên không chỉ thu hút du khách mà còn gắn kết cộng đồng địa phương, góp phần làm giàu thêm bản sắc đô thị.
- Nội dung 4: Chính sách và giải pháp phát triển đô thị sáng tạo gắn với di sản văn hóa
Để phát triển đô thị sáng tạo dựa trên nền tảng di sản văn hóa, cần áp dụng các chính sách và giải pháp toàn diện. Trước hết, việc xây dựng quy hoạch tổng thể tích hợp bảo tồn và sáng tạo là ưu tiên hàng đầu. Quy hoạch này cần định hướng phát triển đô thị hài hòa với việc bảo tồn giá trị di sản, đảm bảo sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại.
Ứng dụng công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy di sản. Số hóa di sản không chỉ giúp quản lý và quảng bá hiệu quả mà còn tạo ra trải nghiệm văn hóa độc đáo thông qua thực tế ảo (VR) và trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này mang đến cơ hội tiếp cận di sản theo cách sáng tạo, thu hút đông đảo công chúng và du khách.
Các chính sách hỗ trợ cũng cần được triển khai mạnh mẽ, bao gồm khuyến khích đầu tư tài chính, thiết lập khung pháp lý rõ ràng để bảo vệ di sản trong phát triển đô thị, và ưu tiên các dự án sáng tạo gắn với văn hóa. Vai trò của cộng đồng địa phương không thể thiếu trong quá trình này. Việc nâng cao nhận thức, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào bảo tồn và phát triển đô thị không chỉ đảm bảo tính bền vững mà còn giữ vững bản sắc độc đáo của từng khu vực.
- Nội dung 5: Định hướng phát triển đô thị sáng tạo tại Việt Nam
Phát triển đô thị sáng tạo tại Việt Nam cần gắn liền với giá trị văn hóa đặc thù của từng khu vực, qua đó tạo nên các mô hình độc đáo và bền vững. Những ý tưởng như
“Đô thị di sản sáng tạo Hội An” hay “Thành phố thông minh gắn với văn hóa Hà Nội” không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn thúc đẩy sự đổi mới trong không gian sống, làm việc và giao lưu văn hóa.
Việc kết nối quốc tế đóng vai trò quan trọng trong hành trình này. Tham gia vào các mạng lưới đô thị sáng tạo toàn cầu, như UNESCO Creative Cities Network, sẽ giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm quản lý, bảo tồn và phát huy di sản từ các quốc gia khác. Đồng thời, đây cũng là cơ hội quảng bá rộng rãi di sản văn hóa Việt Nam ra thế giới, gia tăng sức hút của các đô thị trong nước.
Hướng đến sự phát triển bền vững, các đô thị sáng tạo cần kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Điều này đảm bảo sự cân bằng giữa văn hóa, cộng đồng và kinh tế, mang lại lợi ích lâu dài cho cả người dân địa phương và nền kinh tế quốc gia.
- Thể lệ viết bài
- Thời hạn nhận tóm tắt và toàn văn bài viết
- Thời hạn nhận tóm tắt bài viết: trước ngày 30/5/2025;
- Thời hạn nhận toàn văn bài viết: trước ngày 15/8/2025.
- Đối tượng tham gia viết bài
Lãnh đạo các cơ quan quản lý văn hóa và đô thị; Chuyên gia, học giả trong lĩnh vực văn hóa, lịch sử, kiến trúc và quy hoạch đô thị; Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn, du lịch, và phát triển đô thị; Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên, nhà nghiên cứu và công chúng quan tâm đến chủ đề hội thảo.
- Quy cách gửi bài viết
- Ngôn ngữ viết bài: tiếng Việt;
- Bài viết được đánh máy trên một mặt giấy khổ A4 (210 x 297 mm), font chữ Times New Roman (Unicode), cỡ chữ 13, lề trái 3 cm, lề phải 2 cm, lề trên 2,5 cm, lề dưới 2,5 cm (kể cả hình ảnh), cách dòng 1,5 lines;
- Bài viết gửi về Ban Tổ chức bao gồm: Tiêu đề; Tóm tắt (khoảng 150-200 chữ); Từ khóa (3-5 từ); Nội dung tham luận (không quá 8000 từ, chưa bao gồm Danh mục Tài liệu tham khảo);
- Việc trích dẫn tài liệu tham khảo sẽ thực hiện theo “Quy định trích dẫn và chống đạo văn” theo Quyết định số 03/QĐ-XHNV-TTPC-SHTT ngày 23/01/2024 của Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM ban hành (xem Phụ lục đính kèm);
- Các bài viết gửi về Hội thảo phải chưa được công bố trên Sách, Tạp chí và Kỷ yếu hội thảo khác. Các bài viết sẽ được kiểm tra mức độ trùng lặp dữ liệu theo quy định của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM và được đánh giá thông qua quy trình phản biện độc lập bởi các chuyên gia và nhà khoa học uy tín;
- Các tham luận đạt yêu cầu sẽ được chọn báo cáo tại Hội thảo và chọn công bố trên Sách kỷ yếu Hội thảo (có chỉ số ISBN) được xuất bản bởi Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
d) Địa chỉ gửi bài và thông tin liên hệ
- File bài viết toàn văn được đặt tên: tên tác giả_tên bài viết vắn tắt.docx
- Địa chỉ gửi bài: fusconference20@hcmussh.edu.vn
- Thông tin chi tiết về Hội thảo, Quý tác giả vui lòng liên hệ: thầy Võ Trọng Nghĩa, Khoa Đô thị học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, số điện thoại: 0969 727 141.
Trân trọng./.
