Tọa đàm khoa học “9 ngưỡng ranh giới của hành tinh”: Cảnh báo và hành động vì sự bền vững toàn cầu

Sáng ngày 28/7/2025, Bộ môn Địa lý Môi trường – Khoa Địa lý, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM đã tổ chức buổi tọa đàm khoa học với chủ đề “9 ngưỡng ranh giới của hành tinh” tại phòng D.509, cơ sở Sài Gòn.
Buổi tọa đàm thu hút sự quan tâm và tham dự của đông đảo quý thầy cô, các nhà khoa học, học viên sau đại học và sinh viên ngành Địa lý.

Tọa đàm xoay quanh mô hình “9 ngưỡng ranh giới hành tinh” do nhà khoa học Johan Rockström và các cộng sự công bố vào năm 2009 – một trong những cách tiếp cận mang tính đột phá trong đánh giá “sức khỏe Trái Đất”. Mô hình xác định 9 giới hạn sinh thái then chốt mà nếu vượt qua, sẽ đẩy hành tinh vào trạng thái thay đổi không thể đảo ngược. Các ngưỡng bao gồm: Biến đổi khí hậu, Mất đa dạng sinh học, Thay đổi mục đích sử dụng đất, Sử dụng nước ngọt, Dòng chảy sinh địa hóa (nitơ & phospho), Axit hóa đại dương, Suy giảm tầng ozone, Tải lượng khí dung trong khí quyển, và Sự xuất hiện của các thực thể mới (như vi nhựa, hóa chất tổng hợp). Theo các nghiên cứu cập nhật, nhân loại đã vượt qua 6 trong số 9 ngưỡng an toàn, và giới hạn thứ 7 – axit hóa đại dương – cũng đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Đặc biệt, các giới hạn liên quan đến biến đổi khí hậu, các thực thể mới, và mất đi tính toàn vẹn hệ sinh thái đã chạm đến mức nguy hiểm, đòi hỏi hành động khẩn cấp ở quy mô toàn cầu.

Phát biểu tại tọa đàm, các diễn giả nhấn mạnh: “Những hành động địa phương có thể tác động đến toàn cầu. Ngược lại, một hành tinh đang chịu áp lực sẽ ảnh hưởng đến mọi người, ở mọi nơi”. Khi nhiều ngưỡng bị vượt qua, khả năng Trái Đất rơi vào trạng thái tổn thương vĩnh viễn là hoàn toàn có thể xảy ra.

Buổi tọa đàm cũng là diễn đàn mở để các nhà khoa học và những người làm công tác quản lý môi trường cùng trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong việc duy trì sự cân bằng sinh thái – nền tảng của phát triển bền vững. Sự kiện góp phần thúc đẩy kết nối học thuật và tăng cường hợp tác liên ngành trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi toàn cầu.

Bài và ảnh: Thu Hiền