Chú chó cứu mèo con trong ngôi nhà bị bão lũ?

Thông tin cần kiểm chứng: Những ngày qua, mạng xã hội lan truyền hình ảnh chú chó ngậm mèo con mang đến thuyền cứu hộ giữa mưa lũ tại Việt Nam.

Đánh giá: Sai ❌

Gần đây, loạt ảnh “chó cứu mèo trong lũ” thu hút hàng ngàn lượt chia sẻ trên mạng xã hội Việt Nam. Nhiều người bày tỏ xúc động, số khác nghi ngờ đây là sản phẩm AI.¹

Trước khi xuất hiện tại Việt Nam, bộ ảnh đã lan truyền tại Thái Lan và được đơn vị kiểm chứng Thai PBS Verify xác nhận là ảnh AI.² Cụ thể, tài khoản mạng xã hội đăng tải ban đầu là tài khoản chuyên tạo nội dung AI để câu tương tác, người tạo ảnh cũng đã đính kèm thẻ [ảnh AI] trong bài viết nhưng nhiều người vẫn không nhận diện được. Ngoài ra, khi kiểm tra kỹ, có thể thấy nhiều lỗi quen thuộc của hình ảnh AI như cấu trúc nước bất thường, tỷ lệ cơ thể động vật sai, ánh sáng không đồng nhất hoặc chi tiết lông - râu - mép bị méo. Quan trọng hơn, loạt ảnh này không xuất hiện trong bất kỳ báo cáo cứu hộ hoặc bản tin chính thống nào ở Thái Lan.

Bên cạnh đó, Độc giả Đọc Thật cũng kiểm tra một trong các bức ảnh bằng công cụ SynthID – hệ thống truy dấu watermark của Google dành cho nội dung tạo bởi mô hình AI.³ Kết quả cho thấy toàn bộ hoặc một phần hình ảnh được tạo bằng Google AI. Điều này trùng khớp với các lỗi kỹ thuật được chuyên gia chỉ ra. Ngoài ra, các chi tiết trong hình ảnh cũng được chỉ ra như: 

- Ánh sáng không khớp thời gian: Ảnh hiển thị mốc “8:16 PM”, nhưng cảnh lại sáng như ban ngày. Trong khi tại vùng Songkhla (Thái Lan), mặt trời đã lặn khoảng 18:00 vào tháng 11. Đây là sự phi lý thường thấy ở ảnh AI.

- Dấu vết tổng hợp: Dù phần nước và lông được dựng khá tinh vi (giống các mô hình mới như Imagen 3), tương tác giữa chó và mèo thiếu độ nặng, căng tự nhiên của ảnh thật; lớp vải “sherpa” cũng mịn và đồng nhất một cách phi thực tế.

Qua đó, có thể khẳng định hình ảnh chú chó cứu mèo con trong bão lũ là sản phẩm của AI. Việc lan truyền những nội dung giả mạo trong thời điểm thiên tai không chỉ dễ gây hiểu lầm mà còn làm giảm niềm tin vào các nguồn tin chính thống. Ngoài ra, dù những thông tin tương tự được xem là vô hại, mục đích tạo ra và lan truyền những nội dung AI này có thể nhằm nhằm tăng tương tác, tạo danh tiếng, và trục lợi. Do đó, độc giả cần đặc biệt thận trọng và luôn kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.

(1) https://www.facebook.com/share/p/1Jshtmxn1Y/

(2) https://www.thaipbs.or.th/news/content/358787

(3) https://deepmind.google/models/synthid/