Ngành Ngôn ngữ học tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp Quốc gia "Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 4"

PGS.TS. Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu khai mạc Hội thảo.

Phát biểu tại lễ khai mạc, PGS. TS. Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường khẳng định Hội thảo lần này là sự tiếp nối thành công của những hội thảo trước đây, là nơi kết nối các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học trong cả nước nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu mới, thúc đẩy trao đổi học thuật và ứng dụng ngôn ngữ học vào thực tiễn giảng dạy, truyền thông và đời sống xã hội. Thầy hy vọng rằng Hội thảo sẽ tiếp tục được sự tham gia của những nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên và những học giả có quan tâm, góp phần hiệu quả vào các hoạt động học thuật trong lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ học nói riêng và khoa học xã hội nói chung.

Tại phòng D509, Phiên toàn thể do PGS.TS. Đặng Ngọc Lệ và PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Trang đồng chủ trì, TS. Phan Thanh Bảo Trân làm thư ký. Phiên toàn thể mở đầu Hội thảo với hai tham luận quan trọng: “Về hai nguyên lý của ngôn ngữ học tri nhận” của TS. Nguyễn Hoàng Trung và tham luận “Ẩn dụ ý niệm CON NGƯỜI LÀ CON VẬT nhìn từ lý thuyết ngôn ngữ học xã hội tri nhận” của PGS.TS. Trịnh Sâm. Hai tham luận đã đưa ra những gợi mở lý thuyết quan trọng, đặc biệt trong hướng tiếp cận tri nhận - ngôn ngữ học xã hội tri nhận đang trở thành xu thế nghiên cứu chủ đạo của ngôn ngữ học tri nhận hiện nay. 

TS. Nguyễn Hoàng Trung trình bày báo cáo tham luận tại Phiên toàn thể.

PGS.TS. Trịnh Sâm trình bày báo cáo tham luận tại Hội thảo.

Sau Phiên toàn thể, Hội thảo được chia thành các tiểu ban chuyên môn: Tiểu ban Ngôn ngữ học lý thuyết và Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng. Tiểu ban Ngôn ngữ học lý thuyết do PGS.TS. Nguyễn Công Đức, TS. Nguyễn Hoàng Trung đồng chủ trì, ThS. Trần Thị Thúy An làm thư ký; Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng do PGS.TS. Đặng Ngọc Lệ và PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Trang đồng chủ trì, ThS. Võ Tuấn Vũ làm thư ký.

Tiểu ban Ngôn ngữ học lý thuyết diễn ra tại phòng D509 với 5 tham luận, tập trung vào các lĩnh vực: ngôn ngữ tôn giáo, phân tích diễn ngôn phê phán, ngôn ngữ giới, vị từ tạo tác trong tiếng Việt, không gian tâm trí. Các báo cáo mang tính học thuật cao, mở rộng góc nhìn lý thuyết từ mô tả, giải thích đến phân tích liên ngành.

TS. Phan Thanh Bảo Trân trình bày tham luận “Một số vấn đề về ngôn ngữ tôn giáo”.

HVCH. Nguyễn Diệu Vũ đại diện nhóm tác giả báo cáo tham luận “Mô hình toả tia của vị từ tạo tác tiếng Việt”.

ThS. Đinh Thị Thu Hiền trình bày tham luận “Về khái niệm "quyền lực" trong phân tích diễn ngôn phê phán”.

NCS. Lê Thị Trúc Hà trình bày tham luận “Phân tích diễn ngôn trong nghiên cứu ngôn ngữ giới”.

ThS. Trần Thị Minh Thu trình bày tham luận “Từ "Concert Quốc gia" đến "Yêu nhền nhện": Giải mã cơ chế hình thành một số hiện tượng từ vựng mới trong tiếng Việt trên mạng xã hội xoay quanh lễ diễu binh, diễu hành A50 từ góc nhìn không gian tâm trí (Khảo sát ngôn ngữ sử dụng mạng xã hội Tiktok)”.

Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng diễn ra tại phòng D610 với 6 tham luận, phản ánh sự đa dạng trong ứng dụng ngôn ngữ học vào giáo dục, văn học, truyền thông và đời sống xã hội: vấn đề mơ hồ về thanh điệu; ngôn ngữ thi ca; xây dựng hệ thống bài tập phát triển vốn từ; ngôn ngữ quảng cáo thực phẩm chức năng; miền ý niệm đất nước trong tư duy người Việt; diễn ngôn về biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Các báo cáo cho thấy xu hướng đưa ngôn ngữ học vào phân tích văn hóa – xã hội và đóng góp thực tiễn cho hoạt động dạy – học ngôn ngữ, cũng như nghiên cứu diễn ngôn đương đại.

TS. Nguyễn Trần Quý trình bày tham luận “Sự mơ hồ trong phân biệt thanh hỏi và ngã ở người bản ngữ và người nước ngoài học tiếng Việt”.

HVCH. Lê Thị Phương Quyên trình bày tham luận “Nhịp điệu, vần, thanh điệu trong ngôn ngữ thơ lục bát và một số ảnh hưởng đối với tình thái thể hiện qua một số đoạn trích trong truyện thơ Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu”.

HVCH. Trần Anh Vũ trình bày tham luận “Xây dựng hệ thống bài tập để phát triển vốn từ tiếng Việt cho học sinh lớp 6”.

ThS. Đàm Văn Đô trình bày tham luận “Ngôn ngữ quảng cáo thực phẩm chức năng: một tiếp cận từ lý thuyết hành động ngôn ngữ”

HVCH. Huỳnh Hoàng Tùng đại diện nhóm tác giả trình bày tham luận “Miền ý niệm về đất nước trong nhận thức người Việt qua các biểu thức gần nghĩa”.

NCS. Lê Đỗ Uyên trình bày tham luận “Diễn ngôn về biến đổi khí hậu tại Việt Nam: Phân tích liên ngành từ ngôn ngữ học chức năng, tri nhận và sinh thái”.

Tại các phiên báo cáo, những vấn đề lý thuyết và ứng dụng đều nhận được nhiều ý kiến phản biện, trao đổi, gợi mở từ ban chủ tọa và cử tọa tham dự. Sự tương tác sôi nổi đã tạo nên môi trường học thuật cởi mở, hỗ trợ người nghiên cứu trẻ tiếp cận các hướng tiếp cận mới và phát triển ý tưởng nghiên cứu.

PGS.TS. Nguyễn Công Đức trao đổi tại Hội thảo.

TS. Nguyễn Vân Phổ trao đổi tại Hội thảo.

 

Cử tọa trao đổi tại các phiên của Hội thảo.

 

Cử tọa trao đổi tại các phiên của Hội thảo.

 

Cử tọa trao đổi tại các phiên của Hội thảo.

 

Cử tọa trao đổi tại các phiên của Hội thảo.

PGS.TS. Đặng Ngọc Lệ và PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Trang đồng chủ trì Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng đại diện BTC trao giấy chứng nhận cho báo cáo viên.

Ban Chủ tọa, báo cáo viên và cử tọa của Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng chụp ảnh lưu niệm.

Hội thảo khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 4” tiếp tục khẳng định vai trò của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM nói chung, của Ngành Ngôn ngữ học, Khoa Văn học và Ngôn ngữ học nói riêng trong thúc đẩy nghiên cứu ngôn ngữ học tại khu vực phía Nam. Sự kiện năm nay không chỉ mang lại nhiều kết quả học thuật giá trị mà còn củng cố mạng lưới kết nối giữa các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực ngôn ngữ học lý thuyết và ngôn ngữ học ứng dụng.

 

NGÀNH NGÔN NGỮ HỌC