MỤC LỤC:
GS.TS LƯƠNG VĂN HY: NHỊP CẦU KẾT NỐI GIỮA NHÂN HỌC QUỐC TẾ VÀ VIỆT NAM
Trong tiến trình hội nhập và phát triển của khoa học xã hội Việt Nam những thập kỷ qua, việc chuyển đổi và tiếp cận hệ thống lý thuyết Nhân học hiện đại là một hành trình đầy nỗ lực của nhiều thế hệ học giả. Trong bối cảnh ấy, GS.TS Lương Văn Hy được biết đến như một người thầy đồng hành đầy tâm huyết, có nhiều đóng góp quan trọng vào việc kết nối tri thức Nhân học thế giới với thực tiễn nghiên cứu tại Việt Nam.
Từ nền tảng học thuật quốc tế đến tâm thế trở về cống hiến cho quê hương
GS.TS Lương Văn Hy vốn là cựu học sinh trường Petrus Ký (Sài Gòn) nay là trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, trước khi nhận học bổng du học và tu nghiệp tại hai ngôi trường danh tiếng hàng đầu thế giới là Đại học California, Berkeley và Đại học Harvard (Hoa Kỳ). Với bề dày kinh nghiệm giảng dạy tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ) và Đại học Toronto (Canada), ông đã xác lập được uy tín vững chắc trong giới học thuật quốc tế. Giáo sư Lương Văn Hy từng là Trưởng khoa Nhân học, đại học Toronto (Canada) và đặc biệt thầy còn là người gốc Việt đầu tiên được bầu chọn đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu châu Á (AAS) – tổ chức học thuật uy tín của thế giới.
Bên cạnh những thành tựu rực rỡ đã đạt được ở nước ngoài, từ năm 1987 đến nay, với tâm nguyện chia sẻ những kinh nghiệm tích lũy được từ các trung tâm nghiên cứu hàng đầu để góp phần thúc đẩy sự phát triển của giáo dục và khoa học xã hội trong nước, Giáo sư Lương Văn Hy đã có nhiều đóng góp cho quê hương khi thực hiện những chuyến trở về Việt Nam để nghiên cứu phát triển. Các chương trình nghiên cứu của thầy tập trung về xóa đói giảm nghèo, dòng quà tặng, lao động xuất cư... Tiếp nối sau đó là những khóa giảng dạy đào tạo và hướng dẫn học viên sinh viên ở một số trường đại học ở Việt Nam trong đó có trường Đại học khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM.
Đóng góp cho sự chuyển mình của ngành Nhân học
Giai đoạn đầu những năm 2000 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi tên gọi "Nhân học" (Anthropology) chính thức được định hình và giảng dạy tại Việt Nam. GS.TS Lương Văn Hy, cùng với nhiều học giả đầu ngành trong nước, đã nỗ lực không ngừng trong việc hệ thống hóa chương trình đào tạo, cập nhật các xu hướng lý thuyết và phương pháp luận mới nhất của thế giới để đưa vào giảng dạy ngành này tại hai trường đại học hàng đầu của cả nước về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM (ĐHQG-HCM), Giáo sư Hy đóng vai trò như một nhịp cầu kết nối bền bỉ và hiệu quả cho đào tạo trong và ngoài nước về ngành Nhân học nói riêng và các ngành khoa học xã hội nhân văn nói chung. Gần bốn thập kỷ trôi qua, dù bận rộn giảng dạy và nghiên cúu tại trường Đại học Toronto (Canada) thầy vẫn luôn dành thời gian vào các kỳ nghỉ và công tác ngắn hạn tại Việt Nam để giảng dạy, hướng dẫn các nghiên cứu sinh và hỗ trợ sinh viên của hai trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM và trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội.
Với vai trò Chủ tịch Hội đồng Đạo đức nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM hiện nay, giáo sư cho thấy sự ưu tiên hàng đầu của ông dành cho việc xây dựng một môi trường khoa học liêm chính, minh bạch, tạo ra cốt lõi để học thuật Việt Nam nhận được sự tin cậy từ cộng đồng quốc tế.
Nghiên cứu bằng sự thấu hiểu và lòng trắc ẩn
Dưới lăng kính Nhân học, Giáo sư Hy không chỉ nghiên cứu các vấn đề kinh tế - xã hội khô khan mà luôn đi sâu vào bản sắc văn hóa và tâm hồn người Việt. Ông dành tình cảm đặc biệt cho tinh thần tương thân tương ái, tính gắn kết tập thể và những giá trị gia đình bền vững của người Việt Nam. Với ông, nghiên cứu khoa học xã hội không chỉ là để hiểu về xã hội, mà còn là để vun đắp và gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cộng đồng.
Ông luôn trăn trở về đạo đức nghiên cứu, thẳng thắn lên tiếng trước những hiện tượng thiếu liêm chính trong học thuật. Những ý kiến đóng góp của ông, dù đôi khi trực diện, đều xuất phát từ mong muốn xây dựng một nền khoa học nước nhà phát triển lành mạnh và vững chắc.
Ngành Nhân học tại Trường Đại học KHXH&NV TP.HCM ngày càng khẳng định được vị thế nhờ sự đóng góp của đội ngũ giảng viên tâm huyết và sự hỗ trợ từ những học giả uy tín như GS.TS Lương Văn Hy. Sự hiện diện của ông không chỉ mang lại tri thức mà còn truyền tải thông điệp về sự kiên trì, lòng yêu nghề và trách nhiệm của người trí thức đối với quê hương.
Hành trình của GS.TS Lương Văn Hy là minh chứng cho thấy: Khi tri thức quốc tế được hòa quyện cùng sự am hiểu bản sắc dân tộc, nó sẽ tạo nên những giá trị bền vững, thúc đẩy khoa học nước nhà vươn xa nhưng vẫn giữ trọn vẹn bản sắc của mình.
Một số hình ảnh của Giáo sư Lương Văn Hy cùng các đồng nghiệp học trò và đối tác trong quá trình nghiên cứu giảng dạy tại Trường ĐHKHXH&NV TP.HCM:
(Hình ảnh trên FB của GS. Lương Văn Hy).
Link bài viết có liên quan:
(Ngành Nhân học)
