Tiêu điểm ngày thứ hai của Hội thảo quốc tế Nhân học Việt Nam: Từ những biến thiên kinh tế đến lát cắt của bản sắc và di sản
Tiêu điểm ngày thứ hai của Hội thảo quốc tế Nhân học Việt Nam: Từ những biến thiên kinh tế đến lát cắt của bản sắc và di sản
Tiếp nối thành công của phiên khai mạc, ngày làm việc thứ hai của Hội thảo quốc tế Nhân học Việt Nam tiếp tục mở ra một bức tranh đa diện và sắc nét về xã hội đương đại. Nếu ngày đầu tiên đặt nền móng bằng những thảo luận vĩ mô, thì ngày thứ hai đi sâu vào ba trụ cột thiết yếu: Sự thích ứng kinh tế, sự xoay vần của bản sắc cá nhân và sức sống bền bỉ của di sản văn hóa. Điểm nhấn đặc biệt khép lại ngày hội thảo là buổi trình chiếu tác phẩm điện ảnh gây tiếng vang "Những đứa trẻ trong sương".
Chi tiết của các phiên trong hội thảo bao gồm:
PHIÊN 1: Kiến tạo tri thức (Knowledge Production)
Chủ trì: TS. Mai Minh Nhật (ĐH Đà Lạt)
Thảo luận: GS. TS. Erik Harms (ĐH Yale)
Báo cáo 1.1: Nghiên cứu về Tây Nguyên – miền Trung Việt Nam từ thời thuộc địa đến thời phi thực dân trong bối cảnh toàn cầu hóa - PGS. TS. Trương Văn Món, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM
Báo cáo 1.2: Giám tuyển di sản ở Việt Nam?: Xem lại vai trò của nhân học và tính thuộc địa trong các bảo tàng hậu thuộc địa - TS. Peter Bille Larsen, Trường Đại học Geneva, Thụy Sĩ & PGS. TS. Hoàng Cầm, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam
Báo cáo 1.3: Nhân học hậu thực dân và những giới hạn phương pháp luận của nghiên cứu điền dã ở Việt Nam - TS. Phạm Thanh Thôi, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM
Báo cáo 1.4: Thực hành vượt ranh giới: Phản tư chung về việc “làm” nghiên cứu định tính liên ngành - PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Hương, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG HN & PGS. TS. Christine Bonnin, Trường Đại học College Dublin, Cộng Hòa Ireland
PHIÊN 2: Sinh thái và môi sinh (Ecology and living environment)
Chủ trì: GS. TS. Ngô Thị Phương Lan (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM)
Thảo luận: GS. TS. Erik Harms (ĐH Yale)
Báo cáo 2.1: Văn hoá làng trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới: Vấn đề tái cấu trúc và thẩm mĩ hoá không gian và thực hành - PGS. TS. Nguyễn Thị Phương Châm, Viện Nghiên cứu Văn hoá, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Báo cáo 2.2: Tác nhân hay yếu tố giảm thiểu: Vai trò mâu thuẫn của đất đai trong sự tương tác giữa hiểm họa môi trường và cư dân ở vùng cao nguyên Việt Nam - TS. Nguyễn Công Thảo, Viện Nghiên cứu Nhân học và Tôn giáo & TS. Emmanuel Pannier, Viện Nghiên cứu Phát triển Quốc gia Pháp
Báo cáo 2.3: Bên rìa của những thế giới: Cây, linh hồn, và siêu hình học dân gian trong thương lượng với Nhà nước Việt Nam - ThS. Phan Trương Hưng Thịnh, Nhà nghiên cứu độc lập
Báo cáo 2.4: Từ thành phố đến lớp học: Những hình thức hợp tác và giáo dục mới trong thực hành kiến trúc tại Việt Nam - ThS. NCS. Franziska Susana Nicolaisen, Viện Nhân học Xã hội Max Planck, Đức
PHIÊN 3: Tiếp xúc văn hóa (Cultural Encounters)
Chủ trì: GS. TS. Jack Sidnell (ĐH Toronto)
Thảo luận: PGS. TS. Trâm Lương (ĐH Fulbright)
Báo cáo 3.1: Karaoke trong Rừng Dừa: Du lịch sinh thái ở Hội An và những bất mãn - GS. TS. Nir Avieli & PGS. TS. Rafi Grosglik, Trường Đại học Ben Gurion Negev, Israel
Báo cáo 3.2: Sống ảo và đi phượt: Hoài niệm ảo ở Đà Lạt - GS. TS. Sarah G. Grant, Trường Đại học California State, Hoa Kỳ
Báo cáo 3.3: Tính xác thực và du lịch hoài niệm: thương lượng giữa du khách đô thị và cộng đồng người Nùng tại Lân Nóng (Lạng Sơn) - TS. Nguyễn Phương Thảo, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội & TS. Lê Anh Hòa, Học viện Phụ nữ Việt Nam
Báo cáo 3.4: Du lịch về nguồn: Trải nghiệm du lịch, ký ức tập thể, và sự tái hiện lịch sử văn hoá của quốc gia tại Việt Nam - TS. Nguyễn Thành Nam, Học viện Hàng không
Chương trình chiếu phim:
“Xa lạ là cái thường ngày” Chủ trì và bình luận: PGS. TS. Nguyễn Trường Giang (ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN)
PHIÊN 4: Chuyển dịch kinh tế (Economic Transformations)
Chủ trì: GS. TS. Ann Marie Leshkowich (ĐH Holy Cross) Thảo luận: GS. TS. Nguyễn Thị Nguyệt Minh (ĐH Bielefeld)
Báo cáo 4.1: Chủ thể chuỗi cung ứng: Trở thành toàn cầu thông qua lao động logistics ở Việt Nam - TS. Jessica Hoài Thương Steinman, Trường Đại học Erasmus Rotterdam, Hà Lan
Báo cáo 4.2: Mở cánh cửa: Tìm kiếm con đường bền vững vào nền kinh tế chăm sóc của Đức từ Việt Nam - GS. TS. Anita von Poser & TS. Edda Wilamowski, Đại học Martin Luther Halle-Wittenberg, Đức
Báo cáo 4.3: Đan xen vốn, tiêu chuẩn và tri thức nông dân: Đầu tư trực tiếp nước ngoài quy mô nhỏ và quản trị phi thực dân ở Tây Nguyên Việt Nam - TS. Yunxi Wu, Trường Đại học Kagawa, Nhật Bản
Báo cáo 4.4: Nghịch lý của sự chậm rãi: Những tính thời gian phân mảnh trong nền kinh tế sáng tạo ở Việt Nam - ThS. NCS. Chi Yến Hà, Trường Đại học California, Riverside, Hoa Kỳ
PHIÊN 5: Bản sắc và đời người (Identity and Personhood)
Chủ trì: GS. TS. Lương Văn Hy (ĐH Toronto); Thảo luận: GS. TS. Ann Marie Leshkowich (ĐH Holy Cross)
Báo cáo 5.1: Năng lực âm nhạc và kiến tạo sự thuộc về của người di cư: Thanh niên Chăm và không gian âm thanh di sản giữa nông thôn – đô thị Việt Nam - ThS. David Robert Paulson Jr., Trường Đại học tiểu bang Nam Connecticut, Hoa Kỳ & TS. Đặng Thành Quốc Thuận, Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Cao Hùng, Đài Loan
Báo cáo 5.2: Điều hướng rủi ro và kiến tạo chủ thể tài chính lao động: “Đầu tư” kỹ thuật số trong công nhân di cư tại Việt Nam - TS. Lương Minh Ngọc, Trường Đại học Bielefeld, Đức
Báo cáo 5.3: Từ sự tinh luyện của giới tinh hoa đến kỹ năng mềm: Chuyên nghiệp hóa năng lực giao tiếp trong Việt Nam đương đại - GS. TS. Jack Sidnell, Trường Đại học Toronto, Canada
PHIÊN 6: Nghi lễ và di sản văn hoá (Rituals and cultural heritage)
Chủ trì: PGS. TS. Nguyễn Trường Giang (ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN)
Thảo luận: TS. Peter Bille Larsen (ĐH Geneva & ĐH Zurich)
Báo cáo 6.1: “Chưa bao giờ là epic”: Tái xem xét khái niệm “sử thi” ở Việt Nam qua trường hợp Khun Chương của người Thái) - TS. Phạm Đặng Xuân Hương, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Báo cáo 6.2: Kiến tạo về Kẻ Khác và những ám ảnh đương đại: Trường hợp người Thái ở Tây Bắc Việt Nam - TS. Đỗ Thị Thu Hà, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam
Báo cáo 6.3: Đau đớn như bằng chứng: Giải mã thực hành “Xác Ông” trong tín ngưỡng thờ Ông Bổn ở Nam Bộ Việt Nam qua Nhân học nhận thức - ThS. NCS. Dương Hoàng Hải Bình & TS. Đặng Hoàng Lan, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM
PHIÊN 7: Trung tâm hoá ngoại vi (Centralizing the margins)
Chủ trì: TS. Nguyễn Công Thảo (Viện DTH-TGH)
Thảo luận: PGS. TS. Catherine Earl (ĐH RMIT)
Báo cáo 7.1: Mô hình xã hội bao trùm kiểu Việt Nam - TS. Toshiyuki Uwano, Trường Đại học Tokyo, Nhật Bản (trực tuyến).
Báo cáo 7.2: Nhân học nữ quyền: Người trong/Người ngoài, một trường hợp từ Việt Nam - TS. Đỗ Thị Thanh Thủy, Trường Đại học Hoa Sen
Báo cáo 7.3: Bông Sisters và sự khước từ bị xóa bỏ: Các nghệ sĩ chuyển giới nữ trong các đoàn lô tô ở Việt Nam - ThS. NCS. Dương Trần, Trường Đại học Sydney, Úc
Báo cáo 7.4: Thân phận nhỏ trong thế giới rộng lớn: Câu chuyện cuộc đời và ký ức cộng đồng của người Ơ-đu trong bối cảnh toàn cầu hóa - ThS. NCS. Bùi Minh Hào, Tạp chí Sông Lam, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Nghệ An
PHIÊN 8: Đời sống toàn cầu (Global Lives)
Chủ trì: GS. TS. Erik Harms (ĐH Yale)
Thảo luận: TS. Nicolas Lainez (IRD)
Báo cáo 8.1: Những cái chết cảm tính: Thương lượng bạo lực, ký ức và chăm sóc trong cộng đồng người Việt tại Berlin - ThS. NCS. Max Müler, Đại học Freie Berlin, Đại học Martin Luther Halle-Wittenberg, Đức
Báo cáo 8.2: Chiếm dụng sự đồng hóa: Tái định cư và sự khước từ của người Mỹ gốc Việt - GS. TS. Ivan V. Small, Đại học Northern Illinois, Hoa Kỳ
Báo cáo 8.3: Không gian xã hội và tái tạo bản sắc của cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản: Trường hợp chùa Việt Nam tại Nhật Bản - ThS. NCS. Nguyễn Kim Ngân, Trường Đại học Luật TP.HCM & TS. Đặng Hoàng Lan, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM
Báo cáo 8.4: Không gian xã hội và tái tạo bản sắc của cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản: Trường hợp chùa Việt Nam tại Nhật Bản - GS. TS. Lan Anh Hoàng, Trường Đại học Melbourne, Úc
PHIÊN 9: Di dân từ Việt Nam sang Châu Âu: khát vọng một cuộc sống tốt đẹp (Migration from Vietnam to Europe: The aspirations for a good life on credit)
Chủ trì: TS. Oliver Tessier (EFEO) và TS. Nicolas Lainez (IRD)
Thảo luận: GS. TS. Lương Văn Hy (ĐH Toronto)
Báo cáo 9.1: Giữ tự chủ và nghĩa vụ: Gia đình, văn hóa di cư và khát vọng về “cuộc sống tốt đẹp” ở Việt Nam - TS. Nicolas Lainez, Viện Nghiên cứu Phát triển Quốc gia Pháp, TS. Nguyễn Thị Quỳnh Nga & Phan Xuân Hùng, Trường Đại học Vinh
Báo cáo 9.2: Xã hội hóa ngôn ngữ và văn hóa của trẻ em Việt Nam tại Cộng hòa Séc - PGS. TS. Mai Thị Thu & PGS. TS. Filip Kraus, Trường Đại học Palacky, Cộng Hòa Séc
Báo cáo 9.3: Di cư như một dự án gia đình: Khát vọng, mạng lưới xã hội và cấu trúc di cư của lao động Việt Nam sang châu Á và châu Âu - TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh & TS. Nguyễn Xuân Anh, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM
Báo cáo 9.4: Từ chấp nhận rủi ro đến mưu cầu hạnh phúc: Rời đi, bất định và di cư từ vùng Nghệ - Tĩnh - TS. Lê Ngọc Sơn, Đại học Mekong & Nguyễn Phương Anh, Cục Báo chí và Thông tin, Bộ Ngoại giao Việt Nam.
Một số hình ảnh của ngày việc thứ hai:
