HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ VỀ VĂN HÓA ẨM THỰC CHAY: KẾT NỐI TRI THỨC LIÊN NGÀNH, LAN TỎA LỐI SỐNG XANH VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Trong hai ngày 05 và 06/11/2026, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị TP.HCM (HUFO), Hội Hữu nghị Việt Nam – Đông Nam Á TP.HCM (VAFA) và Liên minh Ăn chay Quốc tế (IVU) tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hóa ẩm thực chay và phát triển bền vững ở châu Á: Từ lý luận liên ngành đến thực tiễn”. Hội thảo thu hút hơn 150 đại biểu, gồm các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, giảng viên và sinh viên trong và ngoài nước.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Lưu Văn Quyết – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM nhấn mạnh phát triển bền vững không chỉ là vấn đề công nghệ hay chính sách kinh tế mà còn gắn liền với hệ giá trị văn hóa và những lựa chọn trong đời sống hằng ngày. Ẩm thực chay tại châu Á đang chuyển dịch từ thực hành văn hóa và tín ngưỡng truyền thống sang những hình thức tiêu dùng xanh, chăm sóc sức khỏe và thể hiện trách nhiệm với môi trường.

Ông Hồ Xuân Lâm – Phó Chủ tịch HUFO – đánh giá cao ý nghĩa của hội thảo trong việc phát huy vai trò đối ngoại nhân dân và ngoại giao văn hóa. Ẩm thực chay phản ánh những giá trị nhân văn, tinh thần hòa hợp với tự nhiên và có thể trở thành nhịp cầu kết nối các cộng đồng, tăng cường hiểu biết giữa những nền văn hóa.

Trình bày báo cáo đề dẫn, PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân – Trưởng khoa Đông phương học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM, Chủ tịch VAFA – tiếp cận văn hóa ẩm thực chay từ mối quan hệ giữa môi trường, sức khỏe, văn hóa và trách nhiệm xã hội. Báo cáo nhấn mạnh rằng ăn chay không mặc nhiên đồng nghĩa với một chế độ dinh dưỡng lành mạnh hoặc mô hình tiêu dùng bền vững. Lợi ích thực tế phụ thuộc vào sự đa dạng dinh dưỡng, nguồn gốc thực phẩm, mức độ chế biến, phương thức sản xuất và khả năng hạn chế lãng phí.

Các tham luận quốc tế mở rộng góc nhìn từ giáo dục, tri thức bản địa đến dinh dưỡng và chính sách công

Tại phiên toàn thể, tham luận của PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân và TS. Trần Cao Bội Ngọc đề xuất khai thác văn hóa ẩm thực thực vật như một nguồn lực cho giáo dục xanh, hình thành nhận thức về thực phẩm bền vững và trách nhiệm môi trường cho thế hệ trẻ.

GS. I Ketut Ardhana – Chủ tịch Liên đoàn Quốc tế các Tổ chức Khoa học Xã hội (IFSSO) – phân tích mối quan hệ giữa luật tục adat, triết lý Tri Hita Karana và thực hành ẩm thực tại Bali (Indonesia), qua đó làm rõ đóng góp của tri thức bản địa đối với bảo tồn đa dạng sinh học và môi trường tự nhiên.

TS. C. K. Ashok Kumar, nhà sáng lập Cộng đồng Thế giới Thứ nhất và cựu Đại sứ IVU tại Nam Á, chia sẻ cách tiếp cận ăn uống có ý thức, nhấn mạnh sự thay đổi nhận thức và hành vi tiêu dùng dựa trên tinh thần bất hại (ahimsa), trách nhiệm cá nhân và sự tôn trọng tự nhiên.

Ở lĩnh vực y sinh và dinh dưỡng, bác sĩ, GS. TS. Eric Slywitch cùng chuyên gia Maria Julia Cauduro Rosa (Brazil) phân tích vai trò của chế độ ăn thực vật đối với sức khỏe và yêu cầu bảo đảm cân bằng protein, vitamin B12, sắt và kẽm. TS. Nguyễn Minh Nhựt – Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP.HCM – tiếp cận ẩm thực chay từ góc độ nhân ái và an sinh xã hội. TS. Nguyễn Phương Lan, Trường Đại học Thủ Dầu Một, phân tích tiềm năng ẩm thực chay như nguồn lực quyền lực mềm trong ngoại giao văn hóa.

Ở hướng nghiên cứu đô thị, di sản và chính sách công, bà Marly Winckler – Cố vấn IVU – chia sẻ kinh nghiệm thúc đẩy chế độ ăn thực vật tại Brazil, trong đó có sáng kiến “Thứ Hai không thịt” tại São Paulo. TS. Nguyễn Thị Thanh Mai, Trường Đại học Luật TP.HCM, phân tích xu hướng tiệc cưới chay tại đô thị. Diễn giả Võ Thành Đăng đề cập mối liên hệ giữa ăn uống có ý thức, sức khỏe tinh thần và chất lượng sống.

Các phiên thảo luận ghi nhận sự quan tâm của đông đảo giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên đối với lựa chọn thực phẩm, dinh dưỡng lành mạnh, trách nhiệm môi trường và khả năng đưa lối sống xanh vào thực tiễn.

Một số hình ảnh khác của Hội thảo: 

Kết nối nghiên cứu học thuật với doanh nghiệp và cộng đồng

Ngày 06/11/2026, chương trình “Giao lưu văn hóa ẩm thực chay – Trải nghiệm và kết nối doanh nghiệp vì phát triển bền vững” được tổ chức tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM. PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân nhấn mạnh ý nghĩa của việc đưa kết quả nghiên cứu vượt ra ngoài không gian hội thảo, đến gần hơn với sinh viên, doanh nghiệp và cộng đồng.

Đại diện Liên minh Ăn chay Thế giới tại châu Á, ông Lê Vinh Thao, chia sẻ về vai trò của các mạng lưới ăn chay quốc tế trong kết nối cộng đồng, doanh nghiệp và các sáng kiến thúc đẩy lối sống xanh. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối các giá trị nhân văn của văn hóa ẩm thực chay với đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và phát triển sản phẩm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.

Điểm nhấn của chương trình là không gian trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm thực phẩm chay, đồ uống, nông sản, sản phẩm chăm sóc sức khỏe và các sáng kiến văn hóa sáng tạo. Các cuộc trao đổi mở rộng thảo luận về xu hướng thị trường thực phẩm thực vật, tiêu chuẩn sản phẩm, đổi mới công nghệ và tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực kinh tế xanh.

Sự đồng hành của doanh nghiệp và các không gian văn hóa

Chương trình nhận được sự đồng hành của Công ty TNHH HIT GROUP, Không gian Văn hóa Duệ Tâm Trà, Công ty TNHH Sản xuất chế biến Thương mại Diệp Trường Phát, Công ty Cổ phần Thực phẩm Mit Vegan, Công ty Cổ phần Thế Giới Chay, Công ty Thiện Thanh, Công ty Cổ phần MixMatch, MsSlim – Cơm Độ Dưỡng, Công ty TNHH An Tâm Sơn Group, Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuân Nguyên, Công ty TNHH Fujiwa Việt Nam, Công ty Cổ phần Haviva, Công ty TNHH SX-TM-DV Thiết Kiến Tạo cùng nhiều doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân khác.

Các đơn vị đã đóng góp sản phẩm, quà tặng, ấn phẩm và những nguồn lực hỗ trợ hoạt động giao lưu, trải nghiệm. Sự hiện diện của Không gian Văn hóa Duệ Tâm Trà cùng các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản phẩm văn hóa góp phần mở rộng cách tiếp cận ẩm thực chay, gắn với văn hóa thưởng trà, giao tiếp cộng đồng và các giá trị tinh thần trong đời sống.

Từ đối thoại học thuật đến những sáng kiến phát triển bền vững

Hội thảo góp phần làm rõ tính đa chiều của ẩm thực chay trong xã hội đương đại, từ di sản văn hóa, tri thức bản địa đến dinh dưỡng, môi trường, kinh tế và chính sách phát triển. Chương trình tạo sự kết nối giữa nhà khoa học, tổ chức quốc tế, cơ quan hữu nghị, doanh nghiệp và thế hệ trẻ, mở ra cơ sở thúc đẩy nghiên cứu, giáo dục, giao lưu văn hóa và hợp tác thực tiễn.

Từ trao đổi học thuật đến hoạt động trải nghiệm, hội thảo chuyển tải thông điệp phát triển bền vững cần được nuôi dưỡng từ nhận thức, lựa chọn và hành động hằng ngày. Văn hóa ẩm thực chay có thể đóng góp như một nguồn lực kết nối tri thức, con người và cộng đồng, cùng hướng tới tương lai xanh, lành mạnh và nhân văn.

Một số hình ảnh khác tại chương trình: