Nâng tầm giọng nói: Câu chuyện xin việc và làm việc của sinh viên

Giọng nói đóng vai trò quan trọng ở nhiều lĩnh vực nghề nghiệp, đặc biệt là trong giao tiếp, làm việc,… Thế nhưng, phần lớn sinh viên hiện nay chưa ý thức được vai trò và sức mạnh của giọng nói khi đi phỏng vấn xin việc, đi làm,... Từ thực tế đó, khoa Lịch sử phối hợp cùng Trung tâm Tư vấn Hướng nghiệp và Phát triển nguồn nhân lực, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM tổ chức Talkshow “Vai trò của giọng nói trong quá trình xin việc và làm việc của sinh viên” sáng 8.1.2022 trên nền tảng trực tuyến.

Buổi talkshow có sự tham gia của Biên tập viên, Nhà báo Đông Quân, hiện là Tổng Giám đốc của công ty Apex Media, cựu sinh viên ngành Ngôn ngữ, Khoa Ngữ văn, trường ĐH Tổng hợp TP.HCM. Nhà báo Đông Quân là người dẫn chương trình, chuyên gia lồng tiếng (voice talent) hàng đầu của Việt Nam. Ông tham gia xây dựng và phát triển nhiều chương trình truyền thông xuất sắc trên phát thanh và truyền hình như Làn Sóng Xanh, Tạp chí Truyền thanh, Sài Gòn buổi sáng, Quà tặng Âm nhạc, Trong sáng cùng tiếng Việt,…

Giọng nói tạo dấu ấn riêng cho mỗi người

Nhà báo Đông Quân cho rằng, “Lời nói đẹp là thứ chi phí thấp nhất để thu lợi cao nhất”. Để có lời nói đẹp chúng ta phải có ngôn từ đẹp. Nhà báo Đông Quân nhận định, các bạn là sinh viên ngành KHXH&NV có ngôn từ đẹp rất nhiều, nhưng bài toán đặt ra là làm thế nào để ứng dụng nó vào cuộc sống và công việc. “Muốn truyền ngôn từ đẹp đẽ đến tai người nghe phải có giọng nói tốt. Bởi, giọng nói chứa đựng rất nhiều yếu tố. Khi nói, bạn phải lựa chọn giọng nói có cường độ, trường độ phù hợp. Quan trọng nhất, bạn phải có âm sắc tốt và áp dụng cho từng trường hợp cụ thể” - Ông Quân cho biết.

Nhà báo Đông Quân khẳng định, giọng nói sẽ tạo nên dấu ấn riêng cho mỗi con người. Vì vậy, không quá khó để chúng ta nhận ra tính cách của một người thông qua giọng nói của họ. Ông Alfred A. Tomatis - người nghiên cứu sâu về âm thanh, giọng nói và tâm lý học cho biết, “Giọng nói tốt ảnh hưởng tích cực đến nhân cách và hiệu quả công việc. Chính vì thế, các nhà tuyển dụng đặc biệt quan tâm đến giọng nói”.

Để ghi điểm trước nhà tuyển dụng, nhà báo Đông Quân lưu ý: Thứ nhất, điều chỉnh âm lượng của giọng nói cân bằng, đây là yếu tố thể hiện trình độ văn hóa & giao tiếp. Bên cạnh đó, âm lượng cần được linh hoạt trong môi trường phát ngôn dù tiếp cận trao đổi hay phỏng vấn. Thái độ của người nghe giúp bạn xác định được âm lượng. Thứ hai, vận dụng những khoảng lặng để người đối diện đánh giá cao bạn vì bạn nói có suy nghĩ. Trong quá trình nói, bạn không nên nói quá nhanh hoặc quá chậm. Việc vận dụng tốt khoảng lặng giúp thu hút sự chú ý, thay thế thói quen dùng hư từ. Đồng thời, kiểm soát tốc độ, lấy hơi, nhấn nhá, biểu cảm.

Thứ ba, dùng ngữ điệu khéo léo tạo sức thu hút mạnh mẽ hơn cho giọng nói của bạn. Tuy nhiên, cần phân biệt ngữ điệu và thanh điệu. Ngữ điệu tạo ra nhiều sắc thái ý nghĩa và thanh điệu giúp phát âm ngôn từ chính xác. Ngữ điệu bị ảnh hưởng bởi tốc độ nói, luyện tốc độ hòa hợp ngữ điệu. Thứ tư, nói tròn vành rõ chữ để giúp người nghe hiểu đầy đủ thông tin. Nếu bạn gặp vấn đề trong cách phát âm thì giải pháp khắc phục là chậm rãi, dần dần nhanh hơn, thu ngắn khoảng cách giữa các từ cho tới khi có thể nói mạch lạc. Và cuối cùng là duy trì năng lượng, năng lượng giọng nói đến từ hơi thở, âm lượng, âm sắc, ngưng nghỉ, ngữ điệu và phi ngôn ngữ.

Nhà báo Đông Quân nhấn mạnh một giọng nói hay có thể mang lại cho người trẻ nhiều cơ hội. Ảnh chụp màn hình

Quan tâm đến giọng nói chính là bước khởi đầu quá trình mang đến cho chúng ta nhiều trải nghiệm tích cực. Nhà báo Đông Quân lý giải: “Trau dồi giọng nói chính là quá trình mang đến những thay đổi sâu sắc đặc điểm cá nhân. Trong đó, thay đổi tính cách vốn được coi là vấn đề vẫn còn giới hạn ở nhiều người. Với sự biến chuyển tích cực của giọng nói, bạn sẽ tự tin, cẩn trọng và khéo léo hơn khi sử dụng giọng nói của mình trong cuộc sống cũng như công việc”. Ông Quân nhấn mạnh, nếu khuôn mặt là tấm gương phản ánh tâm hồn thì giọng nói của bạn cũng chính là tấm gương phản ánh rất đa dạng những vấn đề thuộc về con người bạn.

6 “quyền năng” thú vị của giọng nói

Giọng nói là công cụ không chỉ giúp con người lao động dễ dàng hơn mà còn chứa nhiều sức mạnh khác. Thời gian cùng với việc ứng dụng giọng nói trong sự nghiệp của mình, nhà báo Đông Quân rút ra 6 “quyền năng” thú vị của giọng nói: Lợi thế giao tiếp tuyệt vời; Công cụ quản trị trọng yếu; Phương cách kiếm tiền đa dạng; Thanh âm biểu hiện tính cách; Tấm gương phản chiếu sức khỏe; Bí quyết đời sống hạnh phúc.

GS. Albert Mehrabian’s - Chuyên gia nghiên cứu về phi ngôn ngữ đã đưa ra một công thức quy tắc tác động trong giao tiếp: 7-38-55. Trong đó, 7% do ngôn từ, 38% do âm lượng, ngữ điệu, biểu cảm,...giọng nói; 55% do ngôn ngữ cơ thể. Như vậy, 93% sự thành công trong giao tiếp do giọng nói và ngôn ngữ cơ thể. Nhà báo Đông Quân kết luận: “Bạn khởi đầu một cuộc giao tiếp như thế nào thì thường sẽ nhận được một kết quả tương ứng. Lợi thế sẽ thuộc về những ai có giọng nói thu hút, gây ấn tượng tốt, biết điều chỉnh giọng nói trong những tình huống giao tiếp và có những ngôn ngữ cơ thể phù hợp”. Nhà báo cho biết, sinh viên học ngành KHXH&NV có cơ hội để bước vào công việc tiệm cận với người làm quản trị hơn so với những ngành khác. Bên cạnh kiến thức thầy cô truyền đạt thì năng lực đọc sách, tham khảo của sinh viên rất cao nên có thể ứng dụng vào hoạt động quản trị. Thế nhưng, lời nói có khả năng thúc đẩy hoặc phá vỡ sự nghiệp cá nhân hoặc tổ chức. Âm thanh giọng nói ảnh hưởng việc đồng nghiệp xem bạn là người uy tín hay kém cỏi trong công việc.

Đề cập đến phương cách kiếm tiền đa dạng, nhà báo Đông Quân cho biết: “Khởi nghiệp bằng giọng nói không có nghĩa là bạn sẽ làm nghề giọng nói và đừng hiểu vấn đề khởi nghiệp luôn cần số vốn. Mưu sinh bằng giọng nói là một quá trình chúng ta thực hiện nó dưới góc nhìn là một phương pháp tạo ra thu nhập cho bản thân bằng nhiều hình thức khác nhau”. Nhà báo phân tích, khi giọng nói của bạn thay đổi sẽ tác động đến hoạt động lao động của mỗi người. Và cơ hội trong công việc thường đến nhiều hơn với người có ưu thế về giọng nói.

Theo nhà báo Đông Quân, những người có thể quan tâm và cần đến giọng nói gồm: Quản trị, bán hàng, giảng viên, huấn luyện viên, chăm sóc khách hàng; tổ chức sự kiện; hành chính nhân sự, phiên dịch viên, Luật sư, dẫn chương trình, lồng tiếng, Diễn đọc, Audio book, Podcaster. Có thể thấy, chọn nghề nào thì chúng ta cần chuẩn bị cách ăn nói theo nghề đấy. Chúng ta có thể sử dụng đến giọng nói của mình trong những công việc như: phát ngôn, phát biểu, tuyên truyền, tuyên bố, diễn thuyết, thuyết trình, thảo luận, tranh biện, thuyết phục, chia sẻ, hướng dẫn, dẫn dắt, thuyết minh, giới thiệu, lồng tiếng, diễn đọc,...

Mỗi chúng ta đều sở hữu những yếu tố cấu thành giọng nói, song, không phải ai cũng thành công khi sử dụng nó trong cuộc sống của mình. Thực tế cho thấy, chúng ta hay để những “công cụ trời ban” này ngủ quên. “Nói hay không phải là năng khiếu bẩm sinh, chúng hoàn toàn có thể thay đổi giọng nói của mình nếu thực sự quan tâm đến nó” - Nhà báo Đông Quân chia sẻ.

Số hình ảnh từ talkshow (nguồn ảnh từ Khoa Sử)

theo ÁNH TRINH (HCMUSSH)