IReview 13/12/23 | HIỆU QUẢ CỦA NỖ LỰC XÂY DỰNG ‘BỘ QUY TẮC ỨNG XỬ RIÊNG’ TRÊN BIỂN ĐÔNG CỦA PHILIPPINES

Trong một bài phát biểu vào ngày 20/11, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. cho biết Philippines đang triển khai sáng kiến thiết lập một “bộ quy tắc” riêng trên Biển Đông với Việt Nam và Malaysia. Bộ quy tắc này được cho là sẽ khắc phục những vấn đề tồn đọng trong quá trình đàm phán Bộ quy tắc ứng xử giữa ASEAN và Trung Quốc COC, đồng thời thúc đẩy tự do hàng hải và phát triển kinh tế ở khu vực. Song, có nhiều ý kiến khác nhận định sáng kiến của Philippines sẽ không thể được hiện thực hóa vì rủi ro tổn hại quan hệ giữa Bắc Kinh và các nước tham gia. Hơn nữa, việc bộ quy tắc mới của Manila không có sự tham gia của Trung Quốc cũng làm giảm tính hiệu quả bởi gần đây, các vấn đề giữa Trung Quốc và các nước có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông là nguồn cơn bất ổn chính trong khu vực. Thay vì đẩy nhanh tiến trình đàm phán COC giữa ASEAN và Bắc Kinh, động thái của Manila có thể đưa những nỗ lực đạt được cho đến hiện nay trở về lại khởi điểm.

Trong bài viết “South China Sea: Philippines risks its Beijing ties with ‘non-starter’ mini code of conduct plan” đăng trên tờ South China Morning Post, TS. Huỳnh Tâm Sáng, giảng viên khoa Quan hệ Quốc tế, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia TP.HCM đã có một số chia sẻ về vấn đề này. TS. Huỳnh Tâm Sáng nhận định sáng kiến về một “tiểu COC” (mini COC) ở Biển Đông rất khó thành công. Từ góc nhìn của Việt Nam, Hà Nội sẽ không muốn làm xấu đi quan hệ với Bắc Kinh vì hai nước cần hợp tác giải quyết vấn đề đánh bắt cá trái phép trên biển. Thay vào đó, ông cũng cho rằng việc thành lập cơ chế tiểu đa phương trong khu vực sẽ có hiệu quả thực chất hơn để ứng phó với các vấn đề an ninh phi truyền thống.

Xem toàn bộ bài viết tại đây.