Xu thế tự chủ chiến lược trên thế giới và hàm ý đối với Việt Nam (Chủ biên: TS. Vũ Lê Thái Hoàng)

Bối cảnh khu vực và quốc tế hiện nay đang phải chứng kiến nhiều biến động chưa từng có, mang tính bước ngoặt, chuyển giai đoạn liên quan tới cục diện, trật tự khu vực và thế giới. Quan hệ giữa các nước lớn đã trải qua các giai đoạn căng thẳng, đối đầu và đối thoại đan xen, kéo theo tình trạng phân tách trên nhiều lĩnh vực như công nghệ, thương mại, chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, những căng thẳng về ngoại giao – chính trị giữa các nước lớn cũng khiến nhu cầu tự lực, tự cường trong các lĩnh vực trọng yếu trở nên cấp thiết hơn. Cụ thể, xung đột Nga – Ucraina và rộng hơn là xung đột Đông – Tây giữa Nga và Mỹ cùng các đồng minh đã và đang đặt ra nhiều hệ lụy về an ninh năng lượng, an ninh lượng thực, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, từ đó thúc đẩy các nước lớn gia tăng tập hợp lực lượng. Những điều này càng làm cho tự chủ chiến lược trở thành một xu hướng mới ngày càng nhiều quốc gia theo đuổi để tránh nguy cơ bị rơi vào thế kẹt và có thể xử lý hài hòa quan hệ giữa các nước lớn. Các quốc gia, đặc biệt là các quốc gia tầm trung, đều có tham vọng và nổ lực theo đuổi tự chủ chiến lược, tuy nhiên, cách thức triển khai cụ thể thay đổi tùy theo bối cảnh và đặc thù văn hóa, chính trị cũng như địa lý của mỗi nước.

Trước bối cảnh quốc tế và khu vực như trên, Đảng và Nhà nước ta luôn nhận thức, ban hành và thực hiện tốt việc tự chủ chiến lược. Điều đó được thể hiện đậm nét ở đường lối đối ngoại, độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, nguyên tắc 4 ‘’Không’’ nêu trong Sách trắng Quốc phòng Việt Nam 2019; các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm; chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; đặc biệt là Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung và phát triển năm 2011)…

Cuốn sách tập trung nghiên cứu, phân tích các nội dung như:

Lý thuyết về khái niệm tự chủ;

Vấn đề tự chủ chiến lược ở 4 quốc gia là Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ; Israel và Indonesia;

Năng lực tự chủ chiến lược của hai thể chế là EU và ASEAN – những tác nhân có ảnh hưởng hết sức to lớn trong hệ thống chính trị quốc tế đương đại

Trên cơ sở đó tổng kết, đánh giá sự khác biệt về tự chủ chiến lược ở mỗi quốc gia, làm rõ mối liên hệ trong cách thức các quốc gia khác nhau theo đuổi tự chủ chiến lược, chỉ ra một số hàm ý chính sách quan trọng cho chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Trân trọng giới thiệu đến bạn đọc!