Mến gửi tân sinh viên thế hệ biết ơn

PGS.TS. Hà Minh Hồng

NGƯỜI ĐI TRƯỚC, Nguyên Trưởng Khoa Lịch sử

 

Các em yêu quý !

Tôi không nhớ ai đã đặt tên cho thế hệ các em là Thế hệ biết ơn. Gần đây báo chí đăng những bài viết thật hay: “Có một thế hệ trẻ đã thể hiện lòng biết ơn như thế” (Doanh nhân trẻ Việt Nam), “Hãy là thế hệ trẻ sống biết ơn!” (An ninh thế giới)…

Mấy năm trước, dắt tay cháu nội đi học trường Mầm Non, thấy trên tường lớp có nhiều tranh vẽ minh họa bài đồng dao Nhớ ơn. Đứa cháu còn đang học chữ, đã biết đưa tay chỉ lên tường, đọc cho ông nghe bài ông thuộc lòng từ nhỏ:

“Ăn một bát cơm

Nhớ người cày ruộng.

Ăn đĩa rau muống

Nhớ người đào ao.

Ăn một quả đào

Nhớ người vun gốc…”

Nhớ ơn là sự bắt đầu của lòng biết ơn: Biết ơn cha mẹ, biết ơn thầy cô giáo, biết ơn các anh hùng và những người đã hy sinh xương máu, công sức vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ nền hòa bình, độc lập, thống nhất của quốc gia.

Thế kỷ trước, có vị Thủ tướng viết sách “Kinh chào thế hệ thứ Tư” và Ông gọi tên những thế hệ thanh niên Việt Nam trong thế kỷ XX theo thế thứ kiểu Nam bộ.

Thế hệ đầu tiên là thế hệ những người đã chiến đấu, hy sinh trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, lãnh đạo Nhân dân tiến hành thắng lợi Cách mạng tháng Tám 1945, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thế hệ ấy có nhiều hạt giống đỏ được Bác Hồ ươm mầm, gieo trồng, đào tạo, nhiều chiến sĩ cách mạng đấu tranh trong nhà tù thực dân, đế quốc, hy sinh xương máu cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Thế hệ thứ Hai là thế hệ xếp bút nghiên lên Đàng trong Cách mạng tháng Tám. Thế hệ thứ Ba là thế hệ “Nóp với giáo, chân đi không, mà lòng người giàu lòng vì nước” từ “Mùa Thu rồi ngày Hăm ba” đến “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Thế hệ thứ Tư là thế hệ những người gánh vác sứ mệnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau ngày giải phóng, non sông liền một dải.

Xấp xỉ nửa thế kỷ kể từ ngày Bắc-Nam sum họp một nhà. Học đường, giảng đường, công trường, xưởng máy, đồng ruộng trên đất nước ta bây giờ thêm nhiều thế hệ tiếp nối sự nghiệp độc lập - tự do - hạnh phúc, vì dân giàu - nước mạnh. Lứa chúng tôi hồi đó - sau chiến tranh được phục viên chuyển ngành đi học tại Đại học Tổng hợp và các đại học khác ở Thành phố Hồ Chí Minh, vẫn nhớ mãi lời Bí thư Thành ủy dặn: "Lớp người trước không tiếc máu. Lớp người sau không tiếc mồ hôi. Tổ quốc sống, Thành phố sống vì những lứa tuổi thanh xuân biết nghĩ, biết làm".

Thế kỷ này, các em nhớ không ! Dịp kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, mỗi người dân đất Việt đều thành kính tri ân những người đã hy sinh để đồng bào được bình an, dân tộc được trường tồn, Tổ quốc được “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Tuổi trẻ bằng nhiều hoạt động tạo cơ hội để tìm hiểu về những mốc son chói lọi của lịch sử nước nhà, thể hiện lòng biết ơn thế hệ đi trước, từ đó thêm phần nỗ lực, phấn đấu rèn luyện, học tập, công tác, đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.

Các em đừng quên ! Hôm Quốc tang hồi tháng 7 vừa rồi, hàng chục triệu người dân Việt Nam tưởng nhớ thương tiếc người Tổng Bí thư có cuộc đời thanh liêm và gia đình thanh bạch; trong đó có rất đông các bạn trẻ sinh viên, học sinh, thậm chí có nhiều bạn rất nhỏ được bố mẹ đắt theo, để tiếp nối biết ơn với đầy đủ phẩm hạnh của một công dân ưu tú.

Các em có biết ! Ba chàng trai dũng cảm cứu người trong vụ cháy ở Trung Kính (Hà Nội), được dân mạng vẽ thành tranh “siêu nhân” giữa đời thường để lan truyền lời tri ân sâu sắc. Nhưng cũng cần cảnh tỉnh nhé ! Chuyện người đeo vòng nguyệt quế Đường lên đỉnh Olympia phát ngôn vô ơn vô cảm chỉ là “hy hữu” mà thôi. Không bàn tay bé nhỏ "nguyên quyền" của riêng ai làm mờ được hàng triệu avatar cờ đỏ sao vàng ngày Quốc khánh, hàng triệu status cảm nhận về nền độc lập tự do của dân tộc của thế hệ biết ơn hôm nay; không “diễn biến” tinh vi nào len lỏi vào được tâm nguyện của những thế hệ biết ơn đã thấu hiểu “cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế” của đất nước hôm nay.

Biết ơn là một phẩm chất của con người được giáo dục và rèn luyện từ thế hệ này sang thế hệ khác. Truyền thống và đạo lý uống nước nhớ nguồn luôn trắc ẩn và dâng trào trong huyết quản những thế hệ trẻ Việt Nam biết ơn.

Tân sinh viên thế hệ biết ơn bước vào năm học mới - Năm hoàn thành chu trình đầu tiên đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Bài học đầu tiên của lịch sử dạy ta rằng: Tương lai thực sự chỉ được định dạng từ Hiện tại với những thế hệ biết ơn Quá khứ.

Mến chúc các em với hy vọng thế hệ biết ơn của các em vững bưới tới thành công!

TP. Hồ Chí Minh, ngày 05 tháng 9 năm 2024.