Ngày 17.8.2026, Hội thảo quốc tế Blue Horizon với chủ đề “Opportunities for Viet Nam - Korea Partnership in a World of Uncertainty” (Cơ hội hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc trong một thế giới nhiều biến động) diễn ra tại Hội sở Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB), với sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam, Hàn Quốc. Tại hội thảo, GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM, trình bày tham luận về biến đổi dân số tại Việt Nam, qua đó gợi mở những yêu cầu mới đối với chính sách và phát triển quốc gia trong bối cảnh cơ cấu dân số đang có nhiều thay đổi.
Quản trị biến đổi dân số phải bắt đầu từ những thay đổi của xã hội
Trong tham luận “Demographic Transformation and National Development – The Case of Vietnam” (Biến đổi nhân khẩu học và phát triển quốc gia: Trường hợp Việt Nam), GS.TS Ngô Thị Phương Lan cho rằng những thay đổi về dân số cần được nhìn nhận trong mối liên hệ với sự vận động của đời sống xã hội. Mức sinh giảm, quá trình già hóa, sự thay đổi trong cấu trúc gia đình và xu hướng dịch chuyển dân cư đang đặt ra những yêu cầu mới đối với chính sách và thể chế.
Theo GS.TS Ngô Thị Phương Lan, với mức sinh thấp, điều cần quan tâm không chỉ là vì sao người trẻ sinh ít con, mà còn là những rào cản khiến họ khó thực hiện mong muốn xây dựng gia đình và sinh con, từ việc làm, thu nhập, nhà ở đến chăm sóc trẻ em và cân bằng giữa công việc với cuộc sống. Với già hóa dân số, bà gợi mở cách tiếp cận từ “chăm sóc người cao tuổi” sang xây dựng “xã hội trường thọ”, trong đó người cao tuổi không chỉ được chăm sóc mà còn tiếp tục phát huy tri thức, kinh nghiệm và khả năng đóng góp cho cộng đồng.
Từ những thay đổi đó, GS.TS Ngô Thị Phương Lan nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển từ “quản lý dân số” sang “quản trị biến đổi nhân khẩu học”, qua đó hướng chính sách đến một xã hội thích ứng tốt hơn với những biến động về dân số và bảo đảm để các thế hệ đều có cơ hội đóng góp, được chăm sóc và cùng hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Từ đối thoại đến cùng kiến tạo giá trị
Blue Horizon 2026 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, từ công nghệ, chuỗi cung ứng đến thị trường lao động và các vấn đề dân số. Những biến động đó không chỉ đặt ra yêu cầu thích ứng đối với từng quốc gia, mà còn mở ra nhu cầu tìm kiếm những cách thức hợp tác mới giữa Việt Nam và Hàn Quốc.
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng sáng lập Blue Horizon, cho rằng hợp tác bền vững trước hết được xây dựng từ sự thấu hiểu và lòng tin giữa con người. Từ tinh thần đó, Blue Horizon được định hướng không chỉ là một cuộc gặp gỡ đơn lẻ, mà là một diễn đàn thường niên để giới học thuật và doanh nghiệp hai nước cùng trao đổi, nhận diện những thay đổi và tìm kiếm các thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau. Theo ông, quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc có thể tiến xa hơn mô hình hợp tác dựa chủ yếu vào sản xuất và đầu tư, để hướng tới đồng kiến tạo thông qua nghiên cứu, phát triển công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và hình thành những sản phẩm, dịch vụ mới.
Các nội dung được trao đổi tại hội thảo cũng cho thấy không gian hợp tác giữa hai nước đang ngày càng mở rộng. Từ chuyển đổi kinh tế, triển vọng doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo, công nghệ đến biến đổi dân số, mỗi vấn đề đều đặt ra những yêu cầu mới về tri thức, nguồn lực và năng lực thích ứng. Trong đó, các trường đại học được kỳ vọng đóng vai trò kết nối nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, đồng thời tạo thêm những nền tảng hợp tác giữa giới học thuật và doanh nghiệp.
Từ những trao đổi tại hội thảo, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG-HCM, nhấn mạnh hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc cần bước sang một giai đoạn mới, từ trao đổi và kết nối đến cùng nghiên cứu, cùng đầu tư và cùng tạo ra những giá trị mới. Theo bà, cơ hội không chỉ nằm ở những gì mỗi bên đang có, mà còn ở những gì hai bên có thể cùng tạo ra khi cùng xác định vấn đề, cùng huy động nguồn lực và cùng đưa tri thức, công nghệ vào thực tiễn.
