Trong khuôn khổ các hoạt động của APEC 2026, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM tham dự Diễn đàn Chính sách Dân số APEC (APEC Population Policy Forum) tại thành phố Đại Liên, Trung Quốc và có bài phát biểu về thúc đẩy hợp tác khu vực trước những biến đổi dân số. Diễn đàn nằm trong chuỗi hoạt động của Kỳ họp lần thứ ba các Quan chức Cao cấp APEC (SOM3), được tổ chức trong thời gian Trung Quốc đăng cai các hoạt động SOM3 từ ngày 17 đến 28.8.2026. Tham dự Diễn đàn cùng Hiệu trưởng Nhà trường có TS. Lê Thanh Hòa, Trưởng khoa Địa lý - Đô thị, TS. Trương Gia Quyền, Phó Trưởng khoa Ngữ văn Trung Quốc.
Tại lễ khai mạc Diễn đàn, bà Trần Nam Bình, Phó Vụ trưởng, Ban Thư ký Quốc gia APEC 2027, Vụ Chính sách Kinh tế, Bộ Ngoại giao Việt Nam có phần phát biểu đặc biệt (Special Remarks). Tiếp nối chương trình, tại phiên làm việc ngày 24.8, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan chia sẻ những định hướng thúc đẩy hợp tác khu vực về biến đổi dân số qua bài phát biểu “Định hướng tương lai: Thúc đẩy hợp tác khu vực về biến đổi dân số” (Way Forward Remarks: Advancing Regional Cooperation on Demographic Change).
Phát biểu trước các đại biểu đến từ các nền kinh tế APEC, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan nhấn mạnh biến đổi dân số không chỉ là kết quả của sự phát triển mà đang trở thành một động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển. Theo Hiệu trưởng Nhà trường, các nền kinh tế cần chuyển từ tư duy đơn thuần “quản lý biến đổi dân số” sang tiếp cận “xây dựng khả năng phục hồi dân số”, tức nâng cao năng lực dự báo, thích ứng và chuyển những thay đổi nhân khẩu học thành cơ hội cho phát triển bền vững.
Từ cách tiếp cận này, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan chỉ ra ba chuyển dịch chiến lược quan trọng. Thứ nhất, những xu hướng như già hóa dân số, đô thị hóa và thu hẹp quy mô gia đình cần được nhìn nhận không chỉ là thách thức mà còn có thể tạo động lực cho đổi mới sáng tạo và hình thành các thị trường mới, trong đó có công nghệ AgeTech và các dịch vụ chăm sóc.
Thứ hai, công nghệ cần được sử dụng như một công cụ mở rộng sự tham gia của người dân vào đời sống kinh tế - xã hội, đặc biệt trong việc góp phần giảm gánh nặng chăm sóc gia đình. Thứ ba, chính sách dân số cần được tích hợp đồng bộ với các lĩnh vực giáo dục, lao động, y tế và công nghệ.
Từ những vấn đề đặt ra, Hiệu trưởng Nhà trường đề xuất bốn ưu tiên hợp tác trong khuôn khổ APEC, gồm tăng cường chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm chính sách; thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo và sử dụng công nghệ mới một cách có trách nhiệm; đầu tư vào nguồn nhân lực và học tập suốt đời; đồng thời tăng cường vai trò của các trường đại học trong kết nối nghiên cứu với hoạch định chính sách.
GS.TS. Ngô Thị Phương Lan đồng thời nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong sản xuất tri thức, phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng khoa học.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, tại phiên chuyên đề về “Chính sách và công nghệ hỗ trợ tham gia kinh tế: Giảm bớt gánh nặng chăm sóc và gia đình”, các diễn giả đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Hoa Kỳ cũng chia sẻ những giải pháp thực tiễn về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ y tế và các dịch vụ chăm sóc thông minh. Diễn đàn đồng thời là dịp triển khai Khung hợp tác APEC về biến đổi dân số giai đoạn 2026–2030, hướng tới tăng cường phối hợp giữa các nền kinh tế trước những thay đổi về nhân khẩu học trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Bài viết liên quan
