Kết nối xã hội trong bối cảnh số hóa: Xem xét vai trò trung gian của gắn bó trí tuệ nhân tạo giữa kết nối xã hội và cảm giác cô đơn

Abstract

The rapid development of artificial intelligence has raised questions about its role in human emotional life, particularly in the context of increasing loneliness. However, the role of attachment toward artificial intelligence as a mediating mechanism in the association between social connectedness and loneliness has not yet been systematically examined. This study tested whether the attachment toward artificial intelligence mediates the association between social connectedness and loneliness. A cross-sectional quantitative design was employed using the Social Connectedness Scale–Revised, the University of California, Los Angeles Loneliness Scale (Version 3), an adapted Who To Turn To  measure and the Experiences in Human–AI Relationships Scale. The study was conducted with 482 participants aged 18 to 44 residing in Vietnam. The data were analyzed using Pearson correlations, and mediation analysis was performed in JAMOVI. The results indicated a negative correlation between social connectedness and loneliness. Lower levels of social connectedness were associated with the higher levels of the avoidance attachment toward artificial intelligence, a form characterized by a tendency to maintain emotional distance and avoid emotional reliance on artificial intelligence. However, this indirect effect was very small, suggesting that the attachment toward artificial intelligence could not be considered a mediating mechanism between social connectedness and loneliness. These findings offer that, in the current context, the attachment toward artificial intelligence does not appear to function as a mediating mechanism between social connectedness and loneliness.

Tóm tắt

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đặt ra câu hỏi về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong đời sống cảm xúc của con người, đặc biệt trong bối cảnh cảm giác cô đơn ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, vai trò của gắn bó với trí tuệ nhân tạo như một cơ chế trung gian trong mối liên hệ giữa kết nối xã hội và cảm giác cô đơn vẫn chưa được kiểm định một cách hệ thống. Nghiên cứu này xem xét liệu gắn bó với trí tuệ nhân tạo có đóng vai trò trung gian trong mối liên hệ giữa kết nối xã hội và cảm giác cô đơn. Thiết kế định lượng cắt ngang tại một thời điểm được sử dụng với các công cụ đo lường bao gồm Social Connectedness Scale–Revised, University of California, Los Angeles Loneliness Scale - Version 3, biến thể thang đo Who To Turn To và Experiences in Human-AI Relationships Scale. Nghiên cứu được thực hiện trên 482 mẫu trong nhóm người trưởng thành từ 18 đến 44 tuổi sinh sống tại Việt Nam. Dữ liệu được phân tích bằng tương quan Pearson và phân tích trung gian sử dụng phần mềm phân tích thống kê JAMOVI. Kết quả cho thấy kết nối xã hội và cảm giác cô đơn có mối quan hệ tương quan nghịch. Kết nối xã hội thấp có liên quan đến mức độ gắn bó né tránh với trí tuệ nhân tạo - một kiểu gắn bó đặc trưng bởi xu hướng giữ khoảng cách và né tránh phụ thuộc cảm xúc vào trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, ảnh hưởng gián tiếp này rất nhỏ và không đủ để gắn bó trí tuệ nhân tạo đóng vai trò trung gian giữa kết nối xã hội và cảm giác cô đơn. Phát hiện này cho thấy trong bối cảnh hiện tại, gắn bó với trí tuệ nhân tạo chưa đóng vai trò trung gian trong mối liên hệ giữa kết nối xã hội đối với trải nghiệm cô đơn.