Vai trò của Tổng đốc Trương Minh Giảng trong củng cố hệ thống phòng thủ khu vực biên giới An - Hà (1833-1840)

Abstract

Trương Minh Giảng (1792–1841) was a prominent mandarin of the Nguyễn dynasty. In August Quý Tỵ year (1833), he was appointed by Emperor Minh Mạng as Minister of War (Thượng thư Bộ Binh) and concurrently as Governor-General of An Giang and Hà Tiên (Tổng đốc An–Hà), while also entrusted with the Imperial Seal of the Protectorate over Cambodia (Bảo hộ Chân Lạp quốc ấn). He retained these appointments until July Canh Tý year (1840), continuing to serve as Governor-General of An-Hà and Commander of Trấn Tây (Trấn Tây tướng quân), holding de facto authority over the imperial protectorate in Cambodia.

During his eight-year tenure in these two critical southwestern frontier provinces and the Trấn Tây region of Cambodia, Trương Minh Giảng advanced numerous sound and innovative recommendations aimed at restoring and firmly consolidating the border defense system in An Giang and Hà Tiên. His guiding principle of integrating the national defense consolidation with ensuring social stability and fostering livelihoods enabled him to effectively discharge his duties in local governance and border defense, while asserting the central court's political authority in diplomatic relations with Cambodia and Siam. Trương Minh Giảng's legacy in regarding the border defense system was not only acknowledged and honored by the Nguyễn court but also commands the enduring admiration of posterity .

Adopting a historical approach and utilizing historical and logical methods, combined with analysis, synthesis, and historical evaluation, this article draws upon primary sources from major Nguyễn Dynasty chronicles. It aims to elucidate the three key issues: (1) Trương Minh Giảng’s proposals for consolidating the strategic position of An-Hà, (2) his role in fortifying the An-Hà border defense system during the 1833-1840 period, and (3) his role in stabilizing the security and national defense posture in the An-Hà borderland (1833-1840).

Tóm tắt

Trương Minh Giảng (1792-1841) là một công thần của triều Nguyễn. Ông được vua Minh Mạng bổ nhiệm làm Binh bộ Thượng thư, giữ chức Tổng đốc An - Hà, kiêm lĩnh Bảo hộ Chân Lạp quốc ấn từ tháng 8 năm Quý Tỵ (1833). Ông tiếp tục được giữ chức vụ Tổng đốc An - Hà, kiêm Trấn Tây tướng quân Bảo hộ Chân Lạp cho đến tháng 7 năm Canh Tý (1840). Trong tám năm giữ trọng trách ở hai tỉnh trọng yếu thuộc biên giới Tây Nam của quốc gia và khu vực Trấn Tây thuộc Chân Lạp, Trương Minh Giảng đã đưa ra nhiều kiến nghị hợp lý, sáng tạo nhằm khôi phục, củng cố vững chắc hệ thống phòng thủ biên giới ở khu vực An Giang, Hà Tiên. Phương châm củng cố quốc phòng đi liền với an dân, mở mang sinh kế cho dân đã giúp ông hoàn thành tốt nhiệm vụ quản trị địa phương, trấn thủ biên cương và đại diện cho quyền lực chính trị của triều đình trung ương trong bang giao với Chân Lạp và Xiêm. Dấu ấn của Trương Minh Giảng đối với hệ thống phòng thủ biên giới không chỉ được triều đình nhà Nguyễn công nhận, vinh danh mà hậu thế mãi còn ngưỡng mộ. Bằng tiếp cận lịch sử, vận dụng các phương pháp lịch sử và phương pháp logic, kết hợp phương pháp phân tích - tổng hợp, đánh giá lịch sử, bài viết này sẽ khai thác nguồn tư liệu từ các bộ sử lớn của triều Nguyễn, làm rõ các nội dung chính: (1) Những đề xuất củng cố vị thế khu vực An - Hà của Trương Minh Giảng; (2) Vai trò của Trương Minh Giảng trong củng cố hệ thống phòng thủ biên giới An - Hà giai đoạn 1833-1840; (3) Vai trò của Trương Minh Giảng trong ổn định thế trận an ninh - quốc phòng vùng biên giới An - Hà (1833-1840).