Vai trò trung gian của trí thông minh cảm xúc trong mối quan hệ giữa lo âu thi cử và thành tích học tập của sinh viên
Mục lục:
Abstract
This study examined the mediating role of emotional intelligence in the relationship between test anxiety and academic achievement among university students—a topic of growing importance in higher education, where academic pressure and competition are increasingly prevalent. The research was grounded in Emotion Regulation Theory and the Emotional Intelligence Model, emphasizing the role of emotional awareness, understanding, and management in academic adaptation and performance. The data were collected using a cross-sectional quantitative design from 467 students aged 18–25 at the University of Social Sciences and Humanities, Viet Nam National University Ho Chi Minh City. The study employed the Test Anxiety Scale, the Wong and Law Emotional Intelligence Scale, and the Academic Achievement Questionnaire. The results revealed that emotional intelligence was negatively correlated with test anxiety (r = -0.189, p < .001) and positively correlated with academic achievement (r = 0.533, p < .001). The mediation analysis indicated that the test anxiety affected academic achievement indirectly through emotional intelligence, accounting for 36.4% of the total effect. While this study benefits from a large sample size and validated tools adhering to the forward-backward translation process, its cross-sectional nature and self-reported data limit the findings to associations, which are insufficient to establish causality. Future research should adopt longitudinal and mixed method designs with more diverse samples to enhance reliability and to develop intervention programs aimed at strengthening emotional intelligence to reduce test anxiety and improve students’ academic performance.
Tóm tắt
Nghiên cứu này kiểm định vai trò trung gian của trí thông minh cảm xúc trong mối quan hệ giữa lo âu thi cử và thành tích học tập ở sinh viên – một chủ đề mang ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh giáo dục đại học hiện nay, khi áp lực học tập và cạnh tranh học thuật ngày càng gia tăng. Hướng tiếp cận của nghiên cứu là dựa trên lý thuyết điều hòa cảm xúc và mô hình trí thông minh cảm xúc, nhấn mạnh vai trò của năng lực nhận biết, hiểu và quản lý cảm xúc trong quá trình thích ứng học đường và duy trì thành tích học tập. Dữ liệu được thu thập theo thiết kế định lượng cắt ngang từ 467 sinh viên (18–25 tuổi) đang theo học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu sử dụng các công cụ gồm Thang đo lo âu thi cử (Test Anxiety Scale), Thang đo trí thông minh cảm xúc (Wong and Law Emotional Intelligence Scale), và Bảng hỏi thành tích học tập (Academic achievement questionnaire). Kết quả cho thấy trí thông minh cảm xúc tương quan nghịch với lo âu thi cử (r = -0.189, p < .001) và tương quan thuận với thành tích học tập (r = 0.533, p < .001). Phân tích mô hình trung gian cho thấy lo âu thi cử ảnh hưởng gián tiếp đến thành tích thông qua trí thông minh cảm xúc, chiếm 36.4% tổng tác động. Nghiên cứu có điểm mạnh ở cỡ mẫu lớn, công cụ chuẩn hóa và tuân thủ quy trình dịch ngược – dịch xuôi, song thiết kế cắt ngang và phương pháp tự báo cáo chỉ cho phép xác định mối liên hệ giữa các biến, chưa đủ để kết luận về quan hệ nhân quả. Các nghiên cứu tương lai nên áp dụng thiết kế theo chiều dọc, phương pháp hỗn hợp và mẫu đa dạng để nâng cao độ tin cậy, đồng thời phát triển các chương trình can thiệp tăng cường trí thông minh cảm xúc nhằm giảm lo âu thi cử và cải thiện kết quả học tập của sinh viên.




