Ngày 05.11.2026, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hóa ẩm thực chay và phát triển bền vững ở châu Á: Từ lý luận liên ngành đến thực tiễn”. Hội thảo tập trung trao đổi các giá trị văn hóa, dinh dưỡng, sức khỏe và sinh thái của ẩm thực chay, đồng thời thảo luận khả năng chuyển hóa những giá trị này thành nguồn lực cho phát triển bền vững.
Diễn ra trong hai ngày 05 và 06.11.2026, hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện các tổ chức quốc tế, cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội và doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Với gần 40 tham luận, hội thảo mở ra không gian đối thoại liên ngành, kết nối nghiên cứu về văn hóa, tôn giáo, tri thức bản địa với dinh dưỡng, giáo dục, môi trường và chính sách phát triển.
Phát huy giá trị văn hóa, tăng cường kết nối cộng đồng
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Hồ Xuân Lâm, Phó Chủ tịch thường trực Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh quan hệ giữa các quốc gia không chỉ được thúc đẩy thông qua hợp tác chính trị, kinh tế, khoa học và công nghệ mà còn được bồi đắp từ sự hiểu biết, tôn trọng và chia sẻ các giá trị văn hóa. Trong tiến trình đó, đối ngoại nhân dân góp phần tăng cường kết nối trực tiếp giữa con người với con người, giữa cộng đồng với cộng đồng.
Theo ông Hồ Xuân Lâm, ẩm thực là một thành tố văn hóa gần gũi, vừa phản ánh bản sắc dân tộc, vừa tạo cơ hội giao lưu và đối thoại. Văn hóa ẩm thực chay ở châu Á mang những giá trị nhân văn gắn với truyền thống văn hóa, tín ngưỡng và tinh thần sống hài hòa với thiên nhiên, qua đó gợi mở các hướng hợp tác về sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.
Ông kỳ vọng hội thảo sẽ góp phần kết nối các nhà nghiên cứu, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và đối tác quốc tế; thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, hình thành những sáng kiến liên ngành phù hợp với điều kiện của từng cộng đồng. Những kết nối tại hội thảo cần tiếp tục được duy trì thông qua các chương trình giao lưu, hợp tác nghiên cứu và hoạt động cộng đồng cụ thể.
Phát biểu chào mừng, PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, cho rằng phát triển bền vững không chỉ là câu chuyện của công nghệ, kinh tế hay chính sách mà còn gắn với văn hóa, hệ giá trị và cách con người ứng xử với tự nhiên. Những thay đổi cần được chuyển hóa thành nhận thức, thói quen và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong đời sống thường ngày.
Từ góc nhìn đó, thầy nhấn mạnh ẩm thực chay ở châu Á là một thực hành văn hóa lâu đời, gắn với các truyền thống tôn giáo, tư tưởng triết học và quan điểm đạo đức. Sự giao thoa giữa tri thức truyền thống và khoa học hiện đại mở ra những hướng nghiên cứu liên ngành, giúp nhận diện đầy đủ hơn khả năng đóng góp của các thực hành ẩm thực đối với con người, cộng đồng và môi trường.
PGS.TS Lưu Văn Quyết khẳng định Nhà trường luôn quan tâm đến khả năng kết nối nghiên cứu khoa học với những vấn đề của đời sống. Thầy kỳ vọng hội thảo sẽ làm sáng tỏ các chiều cạnh lịch sử, văn hóa, xã hội, dinh dưỡng và sinh thái của ẩm thực chay, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế và thúc đẩy những sáng kiến có khả năng ứng dụng trong thực tiễn.
Tiếp cận liên ngành, hướng đến những thực hành có trách nhiệm
Trình bày báo cáo đề dẫn, PGS.TS Phan Thị Hồng Xuân, Trưởng Khoa Đông phương học, cho biết hội thảo nhận được gần 40 tham luận của các học giả, nhà nghiên cứu và chuyên gia trong nước, quốc tế. Các nghiên cứu tiếp cận chủ đề từ nhiều lĩnh vực, từ triết lý tôn giáo, di sản ẩm thực và tri thức bản địa đến dinh dưỡng, sức khỏe, giáo dục xanh, du lịch, công nghiệp văn hóa và chính sách công.
Theo cô, giá trị của hội thảo nằm ở khả năng kết nối những cách tiếp cận khác nhau để cùng làm rõ việc chuyển hóa các giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống thành nguồn lực thiết thực cho phát triển bền vững.
Báo cáo đề dẫn đồng thời lưu ý rằng ăn chay không tự động đồng nghĩa với ăn uống lành mạnh hay phát triển bền vững. Hiệu quả của các lựa chọn thực phẩm còn phụ thuộc vào sự cân bằng dinh dưỡng, nguồn nguyên liệu, phương thức sản xuất, chế biến và tiêu dùng. Vì vậy, nghiên cứu và khuyến nghị cần dựa trên bằng chứng khoa học, đồng thời phù hợp với bối cảnh văn hóa và điều kiện thực tiễn của từng cộng đồng.
Tại phiên toàn thể, chương trình gồm ba báo cáo tiếp cận chủ đề từ giáo dục, tri thức bản địa và hành vi tiêu dùng. PGS.TS Phan Thị Hồng Xuân và TS. Trần Cao Bội Ngọc trình bày nghiên cứu về việc kết nối ẩm thực xanh với giáo dục xanh, nhấn mạnh khả năng đưa tri thức văn hóa ẩm thực vào giáo dục, giúp người học hình thành những lựa chọn thực phẩm có trách nhiệm.
Từ trường hợp Bali, GS. I Ketut Ardhana phân tích mối liên hệ giữa ẩm thực, tập quán, tôn giáo và phát triển sinh thái bền vững. Trong khi đó, TS. C. K. Ashok Kumar đề cập đến việc ăn uống có ý thức với thông điệp “Ăn để sống, không phải sống để ăn”, nhấn mạnh sự điều độ và nhận thức về hệ quả của các lựa chọn thực phẩm.
Bên cạnh phiên toàn thể, chương trình có hai tiểu ban chuyên đề. Tiểu ban 1 tập trung vào sức khỏe, dinh dưỡng và giá trị văn hóa và Tiểu ban 2 mở rộng thảo luận sang đời sống đô thị, tiêu dùng xanh, giao thoa văn hóa và sức mạnh cộng đồng.
Từ các hướng nghiên cứu, hội thảo gợi mở yêu cầu xây dựng khuyến nghị dinh dưỡng thực vật phù hợp với bối cảnh châu Á; phát huy di sản ẩm thực trong giáo dục, du lịch và giao lưu quốc tế; tăng cường phối hợp giữa nhà trường, cơ quan quản lý, cộng đồng và doanh nghiệp. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục phát triển các chương trình nghiên cứu, sáng kiến hợp tác, đưa tri thức đến gần hơn với đời sống.
