Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM tham dự Diễn đàn Đối thoại giáo dục đại học báo chí và truyền thông Việt Nam – Trung Quốc lần thứ III
Từ ngày 05 đến 06.11.2026, tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Diễn đàn Đối thoại giáo dục đại học báo chí và truyền thông Việt Nam - Trung Quốc lần thứ III diễn ra với chủ đề “Bồi dưỡng năng lực cốt lõi cho nhân tài báo chí và truyền thông trong kỷ nguyên mới”. Tham dự Diễn đàn, đại diện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh gồm TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, và TS. Triệu Thanh Lê, Trưởng khoa Báo chí và Truyền thông.
Diễn đàn là hoạt động đối thoại học thuật thường niên giữa các cơ sở đào tạo báo chí và truyền thông của Việt Nam và Trung Quốc, được tổ chức lần đầu tại Bắc Kinh năm 2024 và lần thứ hai tại Huế năm 2025. Chương trình tạo cơ hội để các cơ sở đào tạo chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận về định hướng phát triển nguồn nhân lực, đồng thời thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, trao đổi giảng viên, sinh viên và phát triển các mô hình đào tạo trong lĩnh vực báo chí và truyền thông.
Phát triển nguồn nhân lực báo chí và truyền thông có khả năng dẫn dắt sự thay đổi
Trình bày tham luận tại Diễn đàn, TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, chia sẻ kinh nghiệm gần 35 năm đào tạo báo chí và truyền thông của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM. Theo TS. Lê Hoàng Dũng, một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra đối với các cơ sở giáo dục đại học hiện nay không chỉ là đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng tốt yêu cầu công việc trước mắt mà còn cần phát triển những nhân tài có khả năng dẫn dắt sự thay đổi trong tương lai.
Từ định hướng này, TS. Lê Hoàng Dũng đề xuất sáu nhóm năng lực cốt lõi cần được chú trọng trong đào tạo nguồn nhân lực báo chí và truyền thông. Trong đó, ba nhóm năng lực đầu tiên gồm nền tảng kiến thức sâu rộng về xã hội, chính trị và văn hóa; tư duy phản biện, khả năng phân tích và sự nhạy bén nghề nghiệp; năng lực sáng tạo và tư duy chiến lược. Đây là những năng lực giúp người học nhận diện bản chất vấn đề, kiểm chứng thông tin, hình thành những đánh giá độc lập, đồng thời có khả năng nhận diện xu hướng và đề xuất các giải pháp đổi mới.
Ba nhóm năng lực tiếp theo gồm năng lực công nghệ số, đặc biệt là khả năng sử dụng các nền tảng truyền thông, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm; năng lực giao tiếp, hợp tác và thích ứng trong môi trường đa ngành, đa văn hóa, đa quốc gia; cùng với đạo đức nghề nghiệp, tinh thần chính trực và trách nhiệm xã hội.
TS. Lê Hoàng Dũng nhấn mạnh, sáu nhóm năng lực này cần được tích hợp trong quá trình đào tạo nhằm hình thành khả năng tư duy độc lập, hành động sáng tạo và dẫn dắt sự thay đổi. Định hướng này cũng gắn với triết lý giáo dục “Toàn diện - Khai phóng - Đa văn hóa” của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM.
Trao đổi kinh nghiệm đổi mới đào tạo báo chí và truyền thông trong kỷ nguyên AI
Trong khuôn khổ Diễn đàn, đại diện các cơ sở giáo dục đại học Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm đổi mới chương trình đào tạo, ứng dụng công nghệ và phát triển các mô hình giáo dục liên ngành nhằm đáp ứng những thay đổi của lĩnh vực báo chí và truyền thông.
Đại diện Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung giới thiệu việc ứng dụng AI trong sáng tạo video, phục chế hình ảnh lịch sử và triển khai các dự án công nghệ để sinh viên thực hành. Việc đánh giá kết quả học tập được thực hiện thông qua các sản phẩm sáng tạo và kết quả dự án, đồng thời chú trọng bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp và các giá trị nhân văn.
Trong khi đó, Đại học Ký Nam chia sẻ mô hình đào tạo kết hợp kiến thức chuyên ngành, công nghệ và thực tiễn nghề nghiệp thông qua các studio và dự án thực hành, hướng đến phát triển năng lực sáng tạo, tư duy liên ngành, liên văn hóa và tinh thần khởi nghiệp cho sinh viên. Đại học Sư phạm Bắc Kinh giới thiệu mô hình kết hợp đào tạo truyền thông và trí tuệ nhân tạo, cho phép sinh viên học đồng thời hai lĩnh vực để nhận hai bằng cấp.
Đại diện Đại học Chiết Giang và Đại học Phúc Đán nhấn mạnh vai trò của trải nghiệm thực tế, hợp tác quốc tế và các dự án liên ngành trong đào tạo. Theo đó, sinh viên cần được tiếp cận những vấn đề thực tiễn, khám phá các nền văn hóa khác nhau và phát triển khả năng tạo ra các sản phẩm truyền thông mang giá trị riêng, thay vì chỉ phụ thuộc vào công nghệ.
Bên cạnh những mô hình đào tạo gắn với AI, mối quan hệ giữa con người và công nghệ cũng được các đại biểu tập trung thảo luận. Đại diện Đại học Quảng Tây nhấn mạnh vai trò của năng lực đánh giá, phán đoán và quyền chủ động của con người trong quá trình sử dụng AI. Đại diện Đại học Trung Sơn lưu ý người học cần nhận thức rõ khả năng và giới hạn của công nghệ, đặc biệt trong việc đánh giá thông tin và nhận thức về thực tiễn xã hội.
Từ góc nhìn của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên AI, nhiều kỹ năng nghề nghiệp có thể nhanh chóng thay đổi hoặc trở nên lỗi thời. Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng của giáo dục đại học là trang bị cho người học năng lực học tập suốt đời, khả năng thích ứng với công nghệ mới và chủ động tạo ra những cơ hội phát triển trong tương lai.
